Bij alleenstaande huurders gaat vandaag gemiddeld 55% van het inkomen naar huur en energie, tegenover 54% een jaar eerder. Ook tweeverdieners die in 2025 een woning kochten, zien hun woonlasten stijgen tot gemiddeld 34% van het inkomen, tegenover 33% in 2024. Daarmee is de betaalbaarheid opnieuw verslechterd, terwijl onzekerheid over energieprijzen, bouwkosten en rente de vooruitzichten voor 2026 extra onder druk zet.
Vooral huurders hebben hoog risico op betaalbaarheidsproblemen
De Vlaamse Woonbalans berekent hoeveel inkomen een huishouden besteedt aan woonlasten. Daarbij gaat het om nieuwe kopers en huurders. We houden rekening met de huur of de hypothecaire lening, in combinatie met de energiekosten. Van zodra de wijzer van de balans de 30% overschrijdt, kunnen er betaalbaarheidsproblemen opduiken. De woonbalans geeft een overzicht per gemeente.- Voor heel Vlaanderen staat de balans voor tweeverdieners die in 2025 een woning gekocht hebben, op 34%, terwijl dat in 2021 nog 27% was. Naargelang de gemeente kunnen de verschillen sterk uiteenlopen. Dat blijkt uit de top tien.* Zo spant Knokke-Heist de kroon met 69%. In vergelijking met 2024 is dat een fikse daling door o.a. een prijsdaling van kustvastgoed. In en rond Antwerpen en de Brusselse randgemeenten wordt de 40% vaak ruim overschreden. Maar er zijn heel wat – vaak landelijke – gemeenten die onder de 30% duiken. Die gemeenten zijn vaak te vinden in West- en Oost-Vlaanderen en Limburg. Zo is Menen met 20% de meest betaalbare gemeente. Van de centrumsteden is het opvallend dat tweeverdieners die in Kortrijk en Roeselare een woonst kochten in 2025, gemiddeld 27,5% van het inkomen besteden aan woonlasten.
- Voor alleenstaande huurders staat de balans in het rood op 55%. In 2021 stond die op 51%. In Vlaams-Brabant is het betaalbaarheidsrisico het grootst met 66%, gevolgd door Antwerpen met 64%. West-Vlaanderen zit daar een stuk onder met 50% woonlasten voor een individuele huurder**
*Tweeverdieners/kopers in 2025
De tien gemeenten waar de woonlasten het zwaarst doorwegen op het inkomen van tweeverdieners die vorig jaar een woning kochten.
| Gemeente | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|
| Knokke-Heist | 77,2% | 74,4% | 69,0% |
| Hoogstraten | 49,9% | 49,4% | 49,0% |
| Drogenbos | 45,4% | 43,5% | 48,5% |
| Sint-Martens-Latem | 44,5% | 38,7% | 47,8% |
| Wemmel | 47,3% | 44,5% | 45,8% |
| Brasschaat | 45,5% | 44,3% | 45,3% |
| Antwerpen | 47,4% | 44,0% | 45,3% |
| Edegem | 44,9% | 44,2% | 45,1% |
| Kraainem | 48,9% | 47,7% | 44,8% |
| Zandhoven | 42,8% | 42,4% | 44,6% |
**Alleenstaande huurders in 2025
Vlaams-Brabant en Antwerpen steken boven de andere provincies uit.
| Gemeente | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|
| Provincie Vlaams-Brabant | 66% | 66% | 66% |
| Provincie Antwerpen | 64% | 64% | 64% |
| Provincie Oost-Vlaanderen | 55% | 54% | 55% |
| Provincie Limburg | 55% | 50% | 53% |
| Provincie West-Vlaanderen | 51% | 50% | 50% |
Meer en kleiner bouwen, maakt betaalbaarder
Er is niet één reden waarom wonen zo duur is in Vlaanderen, maar er zijn wel vier kernfactoren: de hoge stand van de rente, de stijgende kostprijs van de materialen, het aantal beschikbare woningen, en de hoge belastingdruk."Alle bouwpartners en beleidsmakers zijn zich bewust van de vele drempels om voldoende, sneller en kostenefficiënter te bouwen. Ook de recepten zijn nagenoeg bekend. Reduceer de hoge lasten op nieuwbouw. Realiseer een vergunningenrevolutie. Pak lokale beperkingen en de wildgroei aan regels aan. En hanteer een open model bij het realiseren van sociale huisvesting. Want de sector heeft vandaag de capaciteit en de knowhow om meer te realiseren en nieuwe bouwmethoden toe te passen. Denk maar aan modulair en gestandaardiseerd bouwen. Hoe groter het volume aan zulke woonmodules, hoe lager de kostprijs. Mocht de productie op volle toeren draaien, kan er tot wel 8% bespaard worden op het totale kostenplaatje van een bouwproject", zegt Caroline Deiteren.
"Met het actieplan vergunningen en de bouwboost worden stappen gezet, maar het is belangrijk dat we daarvan snel de resultaten op het terrein zien. Want een bouwproject neemt tijd in beslag, die dan hopelijk ingekort wordt door de initiatieven van de Vlaamse regering", besluit zij.
