Algemeen

Vlaams herstelplan geraakt langzaam op kruissnelheid

Vlaams herstelplan geraakt langzaam op kruissnelheid
Het Vlaamse herstelplan bevat voor ongeveer 2,3 miljard euro middelen die rechtstreeks de bouw ten goede komen. Uit het voortgangsrapport van december over dit herstelplan blijkt dat intussen 42% van deze middelen of circa 970 miljoen euro al zijn vastgelegd. Dat wil zeggen dat deze 970 miljoen euro al duidelijk contractueel werden toegewezen. Dit percentage ligt al heel wat hoger dan bij de voortgangsrapportage van september. Toen bedroeg het vastleggingspercentage amper 14%. De Vlaamse regering heeft dus forse vooruitgang geboekt. Maar tegelijk waarschuwt de Vlaamse Confederatie Bouw (VCB) dat zij nog heel wat werk voor de boeg heeft om een vastlegginspercentage van 100% te bereiken.

De vooruitgang bij de vastleggingen gebeurde niet tegen hetzelfde ritme in alle investeringsdomeinen. Bij de vergroening van de weginfrastuctuur (zoals bij de installatie van LED-verlichting) werden de geplande investeringen al voor 82% vastgelegd. Bij culturele infrastructuurwerken bedroeg het vastleggingspercentage ook al 69%. Ook voor verkeersveilige weginfrastuctuur en voor de ‘modal shift’ naar vervoer over het water werden de geplande investeringen reeds voor meer dan 50% vastgelegd, evenals voor de renovatie van gebouwen. Zie daarvoor de grafiek in bijlage.

Maar van de geplande extra infrastructuurforfaits voor ziekenhuizen en van de voorziene uitbouw van congresinfrastructuur was in de december 2021 nog niets vastgelegd. Andere domeinen met nog maar een beperkt vastleggingspercentage betreffen de uitbouw van de fietsinfrastructuur (met een vastleggingspercentage van 24%), de strijd tegen de droogte in het kader van de zogenaamde ‘Blue Deal’ (ook maar vastgelegd voor 24%) en de ontwikkeling van groene warmte (waarvoor het vastleggingspercentage op 23% strandde). Deze vertraging heeft onder meer te maken met problemen om voor die werken tijdig de nodige vergunningen te krijgen. Intussen werkt de Vlaamse regering verder aan haar herstelplan. Zo heeft zij vorige week vrijdag nog aan 12 ziekenhuisinvesteringen een infrastructuurforfait toegekend.

Het Vlaamse herstelplan gaf in december 2021 nog maar voor amper 131 miljoen euro aanleiding tot vereffeningen. Dat wil zeggen dat voor nog maar 131 miljoen of 6% van het totale pakket al effectief werken zijn uitgevoerd en uitbetaald. Het gunstige effect op de bouwactiviteit is daardoor tot nu toe beperkt gebleven. De Europese Unie staat toe dat werken in het kader van de postcoronaherstelplannen nog tot 2026 mogen worden uitgevoerd.

De Vlaamse regering was aanvankelijk van plan haar herstelplan al in 2021 en 2022 volledig vast te leggen. Om het herstelplan nog in 2022 voor 100% te kunnen vastleggen, moet zij dus nog belangrijke extra inspanningen leveren. De Europese Unie staat trouwens toe dat 30% van de nationale herstelplannen nog in 2023 worden vastgelegd. Indien de Vlaamse regering er niet zou in slagen alles in 2022 vast te leggen, stelt de VCB voor dat de Vlaamse overheid van deze mogelijkheid gebruik zou maken. Het zou zonde zijn deze middelen die voor de bouw belangrijke ademruimte creëert, te laten verloren gaan.

beleidsruimteVAK dec 21
renovatie gebouwenpatrimonium422215,1
fietsinfrastructuur40096,8
onderzoeksinfrastructuur10043
Blue Deal34381,8
verkeersveilige wegen200116,5
modal shift naar water16491,1
strategische forfaits ziekenhuizen100
vergroening weginfrastructuur12099
digitalisering asset management Aquafin94,5
digitalisering omgevingsloket en DBRC2,60
vastgoedinformatieplatform92,5
culturele infrastructuur9968,9
investeringen onroerend erfgoed10044,5
verduurzaming ruimtelijke ordening11854,1
congres-, beurs- en toeristische infrastructuur700
sportinfrastructuur5522,8
circulair bouwen102,3
investeringen in groene warmte5011,4
jeugdinfrastructuur3011,5
gemeenschapsinfrastructuur te Brussel105

Beleidsruimte en vastleggingskredieten in Vlaams herstelplan
Bron: voortgangsrapportage december 2021

Build for Life