Nieuwe ombudsdienst voor bouwgeschillen moet consument en sector sneller helpen

Vanaf januari 2027 komt er een aparte ombudsdienst voor bouwgeschillen. Die moet consumenten en bouwbedrijven één duidelijk aanspreekpunt bieden bij conflicten over bouwwerken en installaties. Met deze nieuwe structuur wil de federale overheid komaf maken met de huidige versnippering tussen verschillende instanties en tegelijk inzetten op snellere en betaalbare geschillenbeslechting.

Vandaag moeten consumenten voor technische problemen terecht bij de Verzoeningscommissie Bouw en voor andere geschillen bij de algemene consumentenombudsdienst of de rechtbank. De nieuwe ombudsdienst brengt die procedures samen en moet zo vermijden dat conflicten onnodig escaleren. Zowel Embuild als Bouwunie steunen het initiatief, maar benadrukken dat de concrete uitwerking zorgvuldig moet gebeuren.

Volgens Embuild is een gespecialiseerde ombudsdienst een logische volgende stap binnen de verdere professionalisering van de sector. De federatie wijst erop dat de meeste bouw- en installatiebedrijven correct werken en dat een laagdrempelige bemiddeling helpt om geschillen sneller op te lossen, in het belang van beide partijen. Een gespecialiseerde dienst met kennis van de bouwpraktijk kan volgens Embuild bovendien bijdragen aan meer rechtszekerheid en duidelijkheid.

Tegelijk benadrukt Embuild dat de nieuwe ombudsdienst geen parallel rechtssysteem mag worden. Voor de sector is het belangrijk dat de rol van de rechtbanken gerespecteerd blijft en dat de administratieve en financiële lasten niet eenzijdig bij de bouwbedrijven terechtkomen. De ombudsdienst moet volgens Embuild evenwichtig, werkbaar en toegankelijk zijn voor zowel consument als onderneming.

Ook Bouwunie ziet voordelen in één gecentraliseerde ombudsdienst voor bouwgeschillen. Voor consumenten wordt het duidelijker waar ze terechtkunnen, wat volgens de organisatie kan helpen om conflicten sneller in der minne te regelen. Minder gerechtelijke procedures betekent immers minder kosten en onzekerheid voor alle betrokkenen.

Toch plaatst Bouwunie ook enkele belangrijke kanttekeningen. Zo is de financiering van de ombudsdienst nog onduidelijk. Als aannemers in alle gevallen moeten opdraaien voor de kosten van een klacht, ongeacht de uitkomst, vreest Bouwunie dat dit de drempel voor klachten te sterk verlaagt en misbruik in de hand kan werken. Volgens de organisatie doen bouwbedrijven vandaag al grote inspanningen om problemen rechtstreeks met klanten op te lossen.

Daarnaast vraagt Bouwunie duidelijkheid over het toepassingsgebied van de ombudsdienst. Er bestaat onzekerheid over welke werken precies onder de nieuwe regeling zullen vallen. Wanneer de bevoegdheid beperkt blijft tot werken die onder de Wet Peeters vallen, dreigt volgens Bouwunie een ongelijk speelveld te ontstaan, waarbij gelijkaardige geschillen verschillend worden behandeld naargelang het type opdracht.

Beide federaties geven aan constructief te willen meewerken aan de verdere uitwerking van de ombudsdienst. Ze zijn het erover eens dat een goed functionerende en evenwichtige ombudsdienst het vertrouwen in de bouwsector kan versterken, op voorwaarde dat de spelregels helder zijn en de belangen van consument én onderneming worden gerespecteerd.