Die verschuiving vertaalt zich ook in de keuze van woningen. Starters kopen vaker appartementen en kleinere woningen, terwijl het aandeel rijtjeshuizen binnen deze groep afneemt. Vooral alleenstaande kopers worden sterker richting compactere woonvormen geduwd. Hun gemiddeld hypotheekbedrag steeg nog licht, maar tegelijk financieren zij vaker dicht tegen hun maximale leencapaciteit aan en kiezen ze steeds vaker voor woningen met een beperktere oppervlakte.
De sterke positie die starters vorig jaar op de woningmarkt innamen, lijkt inmiddels af te vlakken. In 2024 en 2025 profiteerde deze groep nog volop van het uitponden van woningen, waarbij veel beleggers huurwoningen verkochten. Juist deze relatief kleine en betaalbare woningen kwamen daardoor beschikbaar voor starters. Nu deze verkoopgolf over haar hoogtepunt heen lijkt, neemt ook het aanbod van dergelijke woningen af. Daardoor worden starters opnieuw vaker gedwongen hun woonwensen aan te passen aan het aanbod dat binnen hun financiële mogelijkheden valt.
Kloof tussen starters en doorstromers groeit
Bij doorstromers is het gemiddelde hypotheekbedrag in de eerste vier maanden van dit jaar gestegen naar 373.574 euro, een toename van één procent ten opzichte van een jaar eerder. Daarmee zet de stijging wel door, al neemt het tempo duidelijk af: in 2025 lag de stijging nog op vier procent en in 2024 zelfs op acht procent. Volgens De Hypotheker beschikken doorstromers over meer financiële ruimte dan starters. Veel van hen kunnen de overwaarde op hun huidige woning inzetten als eigen inbreng voor een volgende woning. Daarnaast hebben zij vaak een hoger en stabieler inkomen en kunnen zij in veel gevallen hun bestaande hypotheek tegen gunstige voorwaarden meenemen naar een nieuwe woning. Daardoor zijn doorstromers beter in staat om door te stromen naar grotere en duurdere woningen, die passen bij belangrijke levensgebeurtenissen zoals gezinsuitbreiding."Nu de huizenprijzen blijven stijgen, zien we dat steeds meer starters kritisch kijken naar wat voor hen nog financieel haalbaar is. Zij kiezen vaker voor kleinere woningen, goedkopere regio's of brengen meer eigen geld mee. Met als gevolg dat het gemiddelde hypotheekbedrag onder deze groep licht daalt. Alleenstaande starters zijn een uitzondering; zij moeten vaak maximaal lenen om toegang te krijgen tot de woningmarkt", vertelt Boudewijn de Jong, hypotheekadviseur bij De Hypotheker Rotterdam. "Doordat doorstromers profiteren van hun overwaarde en veelal hogere inkomens hebben, is het gemiddelde hypotheekbedrag onder deze groep huizenkopers juist licht gestegen. Het is onze verwachting dat het gemiddelde hypotheekbedrag in de komende periode nog zal stijgen. Voor veel starters betekent dit dat zij maximaal moeten lenen om nog kans te maken op een koopwoning, terwijl hun leencapaciteit juist onder druk staat door de gestegen hypotheekrente. Voor doorstromers is die impact vaak kleiner, omdat zij in veel gevallen hun bestaande lage rente kunnen meenemen naar een volgende woning. Het gevolg is dat de ongelijkheid op de woningmarkt verder groeit."
