Architectuur

Luxemburgs stadsproject toont hoe hoog je met hout kunt bouwen

Luxemburgs stadsproject toont hoe hoog je met hout kunt bouwen
© Beeld: Sweco
Op de voormalige industriegronden van Hollerich in Luxemburg verrijst de komende jaren het stadsdeel Nei Hollerich. Voor een deel van het westelijke gebied, Nei Hollerich Ouest, ontwierpen Schmidt Hammer Lassen Architects en Sweco een gemengd project met woningen, kantoren en commerciële functies. De houtbouw valt op: hout krijgt een prominente plaats in de draagstructuur, ook bij de hoogbouw. Als alles volgens plan verloopt, beginnen de bouwwerken in 2028.

De volledige ontwikkeling van Nei Hollerich beslaat ruim 20 hectare tussen Hollerich en het centraal station van Luxemburg. Er zijn woongebouwen en kantoren voorzien waar duizenden mensen zullen wonen en werken. Het bijna 1,8 hectare grote Nei Hollerich Ouest omvat vier bouwloten met samen ruimte voor maximaal circa 59.650 m² brutovloeroppervlakte. Vlakbij komt het toekomstige multimodale station van Hollerich, dat onder meer via nieuwe tramverbindingen een belangrijk openbaarvervoersknooppunt moet worden. Op het terrein stond ook het voormalige hoofdkantoor van de Luxemburgse Caisse Nationale de Santé (CNS). Dat werd afgebroken nadat de diensten in 2023 waren verhuisd.

Voor de gekoppelde bouwloten 1.1 en 1.2 van Nei Hollerich Ouest wonnen Sweco (eigenlijk assar, maar dat werd daarna deel van Sweco, red.) en het Deense Schmidt Hammer Lassen Architects in 2024 de ontwerpwedstrijd uitgeschreven door het Fonds de Compensation met hun voorstel Common Ground. Dat voorziet in zes gebouwen: twee kantoorgebouwen, waaronder een toren van circa vijftien verdiepingen en vijftig meter hoog, en vier residentiële volumes. Op de gelijkvloerse verdiepingen is ruimte voor commerciële functies. De gebouwen worden gegroepeerd rond een groen binnengebied ontworpen door het Deense bureau voor landschapsarchitectuur 1:1 Landskab. Ook Sensbox, een Luxemburgs adviesbureau gespecialiseerd in duurzame en klimaatbestendige gebiedsontwikkeling, maakte deel uit van het winnende ontwerpteam.

Met de studies voor stabiliteit, technieken en akoestiek nam Sweco ook de engineering voor zijn rekening. Het bureau verzorgt daarnaast ook het BIM- en projectmanagement.

Common Ground voorziet in zes gebouwen, zoals deze plattegrond toont. - © Beeld: Sweco

Hybride draagstructuren

In de kantoorgebouwen bestaat de draagstructuur uit kolommen en liggers in gelijmd gelamelleerd hout en vloeren in CLT. De centrale stabiliteitskern wordt uitgevoerd in beton. Voor de residentiële volumes koos het ontwerpteam voor een andere oplossing: daar krijgen de vloeren een hybride opbouw uit CLT en beton.

Een belangrijke reden om voor hout te kiezen, was volgens Sweco het relatief lage eigengewicht van het materiaal. Het ontwerpbureau wijst erop dat dit vooral bij hoogbouw een voordeel biedt, omdat een lichtere draagstructuur de belasting op de onderliggende constructie en funderingen vermindert.

De hybride vloeropbouw in de residentiële volumes biedt dan weer een oplossing voor de grotere overspanningen die er nodig waren. Door CLT met beton te combineren, krijgt de vloer extra stijfheid zonder dat het vloerpakket sterk in dikte hoeft toe te nemen. Dat laatste is belangrijk om de vereiste vrije hoogte in de appartementen te behouden. De dimensionering van de hybride CLT-betonvloeren vormde dan ook een belangrijk aandachtspunt.

Hout blijft wellicht niet beperkt tot de draagstructuur. Volgens de huidige plannen krijgt het materiaal ook een belangrijke plaats in de afwerking.

© Beeld: Sweco

Pragmatische benadering

Het ontwerpteam zet hout dus in waar het constructief voordelen biedt, maar combineert het met beton waar de eigenschappen van dat materiaal beter aansluiten bij de technische eisen.

Precies die pragmatische benadering maakt het project volgens het ontwerpteam tot een interessante referentie. Binnen die hybride materiaalstrategie krijgt hout immers een prominente constructieve rol, ook in de hoogbouw. Met het project willen de ontwerpers opdrachtgevers dan ook overtuigen van de mogelijkheden van hout op grotere bouwhoogtes.

In de loop van volgend jaar zal via een aanbestedingsprocedure op zoek worden gegaan naar een aannemer, die dan in 2028 moet starten met de werkzaamheden. Een definitieve opleveringsdatum voor Common Ground is nog niet publiek bekend.

Lees meer interessante artikelen over houtbouw in ons Dossier Houtbouw of kijk op het platform Houtconnect.