BILT bekroont bel-etage van VOLT Architecten met sterke tuinverbinding

De beperkte verbinding met de tuin werd bij een jaren-50-bel-etage in Sint-Amandsberg het uitgangspunt voor een bekroonde renovatie. VOLT Architecten behield het karakteristieke trap-op-trap-af-principe, maar versterkte de relatie tussen binnen en buiten met een dubbelhoog raam en een atypische draaitrap. Het vernieuwde huis krijgt daarmee een nieuwe toekomst en werd vierde laureaat van de BILT Architectuurwedstrijd 2026.


Enkele treden vanaf de straat, een halfondergrondse garage, leefruimtes op de verdieping en achteraan een trap naar de tuin: die opbouw maakt de bel-etage herkenbaar in veel Vlaamse stadswijken. VOLT Architecten nam deze bestaande structuur als basis en gaf er een nieuwe invulling aan, zonder het oorspronkelijke principe uit te wissen.

De bestaande aanbouw en het balkon aan de achterzijde werden verwijderd. In hun plaats kwam een grote glaspartij die zich uitstrekt van het tuinniveau tot boven de eerste verdieping. Het dubbelhoge raam brengt overvloedig daglicht binnen en maakt de tuin vanuit de woning voortdurend aanwezig.

De jury waardeert vooral hoe een typisch nadeel van de bel-etage wordt omgebogen tot haar grootste kwaliteit: een sterke, gelaagde relatie tussen binnen en buiten.

© Dennis De Smet

De trap als verbinding

Ook de klassieke trap naar de tuin krijgt een nieuwe rol. In plaats van een rechtstreekse verbinding naar beneden werd gekozen voor een metalen draaitrap die de eetruimte op de verdieping verbindt met de lager gelegen zithoek en de tuin. Daardoor wordt het wonen letterlijk over twee niveaus uitgesmeerd. ​ Voor de jury ontstaat zo een geslaagde balans tussen openheid en afzondering, tussen uitzicht en intimiteit.

Binnen en buiten in dezelfde steen

Ook de materiaalkeuze versterkt de relatie tussen de verschillende niveaus. Flagstones in een driehoekig patroon lopen vanuit de woning door naar buiten, via de trapjes en het terras tot aan het stapelmuurtje.

De materiaalcontinuïteit maakt de overgang tussen binnen en buiten bijna onmerkbaar. Tegelijk verwijst het patroon subtiel naar de bouwperiode van de woning en naar het werk van architect Jacques Dupuis.

Ook aan de straatzijde bleef de architectuur zorgvuldig afgestemd op het bestaande huis. De nieuwe trap houdt de baksteen zichtbaar en creëert een doorkijk die de gevel een extra ruimtelijke laag geeft.

© Dennis De Smet

Meer licht, minder energie

Achter de ingrepen zit ook een duidelijke duurzaamheidsambitie. De buitenschil werd grondig geïsoleerd, waardoor de woning voldoet aan hedendaagse comfort- en energie-eisen en het energieverbruik aanzienlijk daalt.

Aan de straatzijde blijft de transformatie vrijwel onzichtbaar. De voorgevel en het voordakvlak werden behouden, terwijl aan de achterzijde het dakvlak werd opgetild. Daar ontstond ruimte voor een ruime zolder- of logeerkamer met zicht op de tuin.

Ook in de tuin werd bewust weinig ingegrepen. Bomen werden niet gekapt en bijkomende verharding bleef beperkt. De tuin werd zelfs groter dan voorheen. Een klein terras, gras, nieuwe aanplanting en verticaal groen volstaan om de groene ruimte opnieuw volop deel te laten uitmaken van het wonen.

Een woning voor de komende vijftig jaar

Wat de jury vooral waardeert, is de dosering van het ontwerp. Geen spectaculaire totaaltransformatie, maar een reeks gerichte ingrepen op precies de plekken waar ze het grootste effect hebben. Ook binnen bleef de aanpak eenvoudig. De keuken werd bewust sober gehouden, met aandacht voor hergebruik van bestaande elementen, zoals de oorspronkelijke keukendeur.

"Met een schijnbaar relatief beperkt budget transformeerde VOLT Architecten de bel-etage tot een hedendaagse stadswoning. Compact én ruimtelijk, open én geborgen," stelt de jury.

Het project toont daarmee dat de bel-etage als woningtype nog lang niet heeft afgedaan. Door haar typische kenmerken niet als beperkingen, maar als vertrekpunt te gebruiken, ontstaat een woning die opnieuw aansluiting vindt bij haar tuin en tegelijk klaar is voor de komende decennia.

Binnenste Buiten

De BILT Architectuurwedstrijd 2026 stond in het teken van 'Binnenste Buiten': de zoektocht naar projecten waarin binnen- en buitenruimte in elkaar overvloeien en waarin groen, daglicht, zichtlijnen en architectuur samen woonkwaliteit creëren.