BILT bekroont stadswoning die ruimte maakt voor de tuin

Minder bebouwing en meer tuin leverden Atelier JANDA Vanderghote een bekroning op bij de BILT Gent Architectuurwedstrijd 2026. Het bureau maakte een dichtbebouwd stadsperceel opnieuw opener door overbodige bebouwing en verharding te verwijderen. Een donkere luifelstructuur verbindt de binnen- en buitenruimtes van de stadswoning, waardoor de tuin het hart van het perceel en een volwaardig verlengstuk van het huis wordt.


'Meer met minder' vormt de kern van het ontwerp. In plaats van de woning verder uit te breiden, schrapte Atelier JANDA Vanderghote wat overbodig was. Het huis richt zich daardoor maximaal op de tuin, die opnieuw ruimte krijgt.

Daarbij speelt de luifelstructuur een cruciale rol. De donkere, heldere constructie trekt de bewoners als het ware naar buiten en creëert een reeks beschutte plekken die samen één geheel vormen. De tuin wordt zo geen restruimte achter de woning, maar een opeenvolging van plekken waar daadwerkelijk wordt gewoond, gewerkt en ontspannen.

"De kracht van dit project schuilt net in wat er níét gebouwd werd," stelt de jury. "Het huis werd kleiner, de tuin groter: meer met minder. En aan alles is te zien dat er geleefd wordt."

Huiskamers worden tuinkamers

De luifel vormt een duidelijke maar tegelijk vage grens tussen binnen en buiten. Vanuit de woning loopt de structuur door de tuin en verbindt ze verschillende ruimtes en functies. Eerst is er een beschutte buitentuinkamer, verderop de zwemvijver en helemaal achteraan een binnentuinkamer met een thuiskantoor en studio. Die laatste ruimte staat bewust los van de hoofdwoning. Wie ernaartoe wil, moet door de tuin.

Precies daarin ziet de jury een van de grootste kwaliteiten van het project. De klassieke hiërarchie tussen woning en tuin wordt doorbroken. De tuin wordt niet langer alleen vanuit de woonkamer beleefd, maar wordt zelf onderdeel van de dagelijkse circulatie en het wonen.

Wonen met de seizoenen

Ook in de woning zelf wordt de grens tussen binnen en buiten bewust vervaagd. Grote ramen trekken de tuin diep het interieur in, terwijl de leefkeuken rechtstreeks uitkijkt over de langgerekte tuin.

Een centrale vide brengt extra lucht en licht in de compacte woning. Doorheen de dag verandert de lichtinval, waardoor de woning voortdurend een andere ruimtelijke beleving krijgt.

De architectuur is daardoor niet alleen gericht op het creëren van meer zicht op de tuin, maar op het daadwerkelijk wonen met de tuin en de seizoenen. Zonlicht, groen, water en veranderende weersomstandigheden worden onderdeel van de dagelijkse woonervaring.

Een tuin die nog mag groeien

De ingreep gaf het perceel opnieuw ruimte voor groen. De tuin kreeg deels verwilderde paadjes en verschillende plekken waar fauna en flora zich kunnen ontwikkelen. Ook de zwemvijver draagt bij aan het groene karakter van de buitenruimte.

De jury ziet bovendien nog groeimarge. Volwassen beplanting tegen de muren en meer oeverplanten kunnen de komende jaren zorgen voor een nog rijkere tuin en meer biodiversiteit.

Dat past binnen de bredere visie van Binnenste Buiten, het thema van de BILT Architectuurwedstrijd 2026. De wedstrijd ging op zoek naar projecten waarin binnen- en buitenruimte niet los van elkaar worden ontworpen, maar samen een leefomgeving vormen.

Klaar voor de toekomst

De achterste tuinkamer toont bovendien dat flexibiliteit niet noodzakelijk groot of spectaculair hoeft te zijn. Vandaag doet de ruimte dienst als werkplek, maar ze kan later zonder grote ingrepen een andere functie krijgen: een studio voor opgroeiende kinderen, een extra leefruimte of zelfs een zelfstandige woonplek. Het project toont zo dat toekomstgericht bouwen soms vooral betekent dat je ruimte laat voor verandering.

Met een relatief eenvoudige ingreep creëert Atelier JANDA Vanderghote een woning die compacter wordt, maar tegelijk ruimer aanvoelt. Niet door meer vierkante meters toe te voegen, maar door de tuin opnieuw een volwaardige plaats in het wonen te geven.