Hoge overstromingskans in verschillende steden

VRT NWS berekende onlangs de overstromingskans van woningen in steden en gemeenten op basis van cijfers afkomstig uit het Klimaatportaal. De cijfers bevestigen dat steden een aanzienlijk risico lopen voor wateroverlast door regen. Steden zoals Oostende, Brugge, Gent, Sint-Niklaas, Antwerpen, Dendermonde, Mechelen, Lier, Leuven, Halle, en Turnhout springen eruit als gebieden met een hoog risico op overstromingen door hevige regen. Opvallend is vooral Turnhout, waar de overstromingskans tot wel tien keer hoger is dan in omliggende gemeenten. Dit geeft aan dat niet alleen de regio de overstromingskans bepaalt, maar dat de graad van verstedelijking hier ook toe bijdraagt.

Verstedelijking versus overstromingen: de verborgen rekening

Deze bevindingen onderstrepen de relatie tussen verstedelijking en een verhoogd risico op overstromingen. De ruimtelijke beleidsplannen die verdere stedelijke ontwikkeling binnen deze kernen stimuleren, houden geen rekening met de mogelijke kosten van wateroverlast. Nochtans zullen woningen in deze gebieden het probleem van wateroverlast alleen maar vergroten. Zo stelt het beleidsplan van de Provincie Antwerpen als streefdoel dat 65% van de bijkomende huishoudens zich in een stedelijke kern vestigen, ten opzichte van 57% vandaag. Voor Turnhout betekent dit dat 1379 bijkomende huishoudens, die zich normaal buiten de stedelijke kern zouden huisvesten, nu moeten verhuizen naar de stedelijke kernen.

Waterdichte stadsplanning: de verborgen kost van de bouwshift

Het hogere overstromingsrisico binnen de steden en kernen duidt op de noodzaak van waterbestendige stadsontwikkeling. Op dit moment ontbreekt echter een duidelijk inzicht bij beleidsmakers in de omvang van deze kosten. Een grondig onderzoek naar deze kosten is dringend nodig. Hoe beïnvloedt klimaatverandering (met problemen als wateroverlast, droogte, en hitte) stedelijke ontwikkeling? Hoe verhogen deze problemen de kost van wonen? En vooral, hoe gaan we hiermee om?

West-Vlaanderen moet nu de kans grijpen om een goed Waterplan op te stellen

De provincie West-Vlaanderen heeft als enige provincie nog geen ontwerp Beleidsplan Ruimte voorgesteld. Dit geeft de provincie de kans om te leren van de wateroverlast van de afgelopen weken en een Beleidsplan Ruimte op te maken dat rekening houdt met de overstromingsgevoeligheid van kernen. De provinciale plannen ruimte moeten een ook een Waterplan bevatten dat aangeeft hoe verdichting we het beste omgaan met wateroverlast in kernen en welke impact dit heeft op vlak van betaalbaarheid. Centraal hierbij moet bepaald worden welke investeringskosten er nodig zijn voor de verschillende overheden, burgers en bedrijven. Daarnaast moet de provincie ook samenwerken met de steden en gemeenten zodat deze ook in hun eigen ruimtelijke plannen een goed waterbeleid kunnen voeren.