Bouwbarometer opnieuw onder gezonde grens: herstel blijft uit

Het herstel van de bouwsector blijft uit, blijkt uit de driemaandelijkse Bouwbarometer van Bouwunie. Die conjunctuurindicator peilt vier keer per jaar naar de situatie bij Vlaamse zelfstandigen en kmo's in de bouw. "Was er voor de zomer nog hoop op herstel, dan wordt die vandaag opnieuw de kop ingedrukt", reageert Twain De Hondt, directeur studiedienst bij Bouwunie.

Sinds het eerste kwartaal van 2022 staat de Bouwbarometer vrijwel onafgebroken in het rood; alleen het tweede kwartaal van 2026 vormde een uitzondering. "Vandaag strandt de Barometer op 99,1 punten. Dus opnieuw onder de gezonde grens van 100 punten. Met andere woorden, de malaise in de bouw houdt aan", aldus Bouwunie.

De verwachtingen voor de komende maanden zijn weinig rooskleurig. 58% van de bouwondernemers verwacht een negatieve economische evolutie. Vooral de nieuwbouwsector blijft het zwaar hebben.

"De bouwsector kan zich geen aanslepende politieke impasse veroorloven. Onze bedrijven hebben nood aan vertrouwen en perspectief, maar de onzekerheid dreigt gezinnen nog terughoudender te maken om te bouwen en ondernemers om te investeren. De bouw is een belangrijke motor van onze economie. Die mogen we niet verder laten stilvallen. Het is daarom essentieel dat de federale regering snel tot een begrotingsakkoord komt en daarbij ook oog heeft voor de bijzonder moeilijke situatie in de bouw", aldus Bouwunie. De bouworganisatie blijft dan ook pleiten voor een btw-verlaging op nieuwbouw. "Een btw-verlaging op nieuwbouw helpt gezinnen om opnieuw te bouwen en geeft onze bouwbedrijven zuurstof", besluit Bouwunie.

Bouwunie maakt de Barometer elke drie maanden op. Waarden boven index 100 wijzen op een positief evoluerende conjunctuur, waarden onder index 100 wijzen op een negatief evoluerende conjunctuur. In het derde kwartaal klokt de Barometer dus af op 99,1 punten. De activiteit blijft voorlopig op peil, maar de vooruitzichten verslechteren. Het vertrouwen in het economische klimaat neemt verder af en stijgende kosten voor energie, materialen en binnenkort ook lonen zetten de winstgevendheid onder druk. Tegelijk hebben steeds meer bouwbedrijven onvoldoende financiële ruimte om nieuwe investeringen te doen.

Hogere kosten

De aanhoudende geopolitieke spanningen, met het conflict in het Midden-Oosten en de oorlog in Oekraïne, doen de prijzen stijgen. Vooral hogere olieprijzen vertalen zich in duurdere energie en transport. Ook heel wat bouwmaterialen en grondstoffen zijn de voorbije periode duurder geworden. Door de loonindexering zullen ook de loonkosten de komende periode stijgen. Vooral het vermogen om kosten door te rekenen baart zorgen. Nog maar 51% van de bouwbedrijven geeft aan met winstgevende prijzen te werken. 44% draait break-even en 5% werkt verlieslatend. In het vorige kwartaal kon nog 63% van de bedrijven winstgevende prijzen aanrekenen.

Minder financiële weerbaarheid

De financiële weerbaarheid van bouwbedrijven verslechtert licht. Bijna de helft van de ondernemingen (46%) verwacht de komende maanden zonder problemen aan al haar financiële verplichtingen te kunnen voldoen. Dat aandeel blijft onveranderd tegenover het vorige kwartaal. Tegelijk stijgt het aandeel ondernemers dat financiële moeilijkheden verwacht van 14% naar 22%.

Sombere toekomst

De verwachtingen voor de komende maanden zijn weinig rooskleurig. 58% van de bouwondernemers verwacht een negatieve economische evolutie. Het aandeel ondernemers dat een verbetering verwacht, daalt van 10% naar amper 5%.