Tegelijk werkt de Vlaamse regering aan een modernisering van het secundair onderwijs, waarbij richtingen met weinig leerlingen het risico lopen om geschrapt te worden. Embuild Vlaanderen waarschuwt dat net bouw- en STEM-richtingen essentieel zijn voor de instroom van nieuwe vakmensen. "Bouw- en STEM richtingen zijn levensaders voor de bouw die de vakmensen klaarstomen die nodig zijn. Als in die richtingen te weinig leerlingen zitten, moeten ze meer aantrekkelijk worden gemaakt. Niet worden geschrapt.", zegt Caroline Deiteren, Directeur-generaal van Embuild Vlaanderen.
De daling in het vorige schooljaar 2025-2026 heeft ook veel te maken met de hervorming van het zevende specialisatiejaar. Nu dit jaar niet meer nodig is om een diploma te halen, verliest het zijn aantrekkelijkheid en is het aantal leerlingen er bijna gehalveerd. Dit maakt dat het totale leerlingenaantal in de tweede en derde graad inclusief zevende jaar, aanzienlijk afnam van 12.757 in 2024-2025 naar 12.098 in 2025-2026. De bouw is vandaag één van de weinige sectoren waar het aantal vacatures hoog blijft.* Jaarlijks telt de sector in Vlaanderen om en bij de 17.000 vacatures waarvan er 5.000 langdurig blijven openstaan. Schoolverlaters die het vak hebben geleerd, vinden dan ook snel werk in de bouw en hebben veel kansen om door te groeien binnen een bedrijf.**
Vooral de tweede graad en het zevende jaar verliezen leerlingen
Het totaal aantal leerlingen in de tweede graad gaat achteruit. Dat komt vooral door de richtingen 'Hout' en 'Ruwbouw'. Hoewel 'Hout' in de derde graad al een aantal jaar in stijgende lijn gaat, verliest het in de tweede graad maar liefst 146 leerlingen: van 3.958 in 2024-2025 naar 3.812 in 2025-2026. 'Ruwbouw' ging in de tweede en derde graad van 1.737 in 2024-2025 naar 1.675 in 2025-206. In de richting 'Wegenbouw' waren er in de tweede graad al amper leerlingen, maar in 2025-2026 werd dat herleid tot nul. In de derde graad daalde het aantal leerlingen 'Wegenbouw' verder van 91 in 2022-2023 tot 75 in 2025-2026. Hoewel de richting 'Bouwwetenschappen' in de tweede graad na een terugval opnieuw leerlingen bijwon, zien we in de derde graad een verlies van 348 in 2024-2025 naar 313 in 2025-2026.Maar de zwaarste klap kreeg het bouwonderwijs te verduren in het zevende specialisatiejaar. Het aantal leerlingen daalde van 1.220 in 2024-2025 naar 670 in 2025-2026. Zo zien we bijv. in de richting 'Hout' een daling van 553 naar 315 leerlingen en in 'Ruwbouw' een daling van 164 naar 63 leerlingen. Een zevende specialisatiejaar is nodig om leerlingen effectief klaar te stomen voor een knelpuntberoep in de bouw. Typisch presteert deze groep zeer goed op de arbeidsmarkt. Zes jaar beroepsonderwijs is daarentegen te weinig voorbereiding om echt al mee te kunnen draaien op de werf. Leerlingen die het zevende jaar overslaan en onmiddellijk aan de slag proberen te gaan, dreigen dus onvoldoende te presteren en snel te moeten afhaken. Een deel van de leerlingen die niet meer voor het zevende jaar kiest, is vorig jaar wel in een graduaatsopleiding gestart. Dit kan de daling in het secundair bouwonderwijs een stuk compenseren, maar niet volledig. De graduaatsopleidingen zijn immers niet gericht op uitvoerend vakmanschap, dat nodig blijft op de werf. Ze leiden op voor andere functies in de bouw die eerder technisch en coördinerend zijn.
Lichtpunt is de richting 'decoratie en schilderwerk' in de tweede en derde graad: van 773 leerlingen in 2024-2025 naar 854 in 2025-2026.
| Secundair Bouwonderwijs | 2022-2023 | 2023-2024 | 2024-2025 | 2025-2026 |
|---|---|---|---|---|
| 2e graad | 5642 | 5851 | 5729 | 5603 |
| Afwerking | 1 | 1 | 1 | 7 |
| Decoratie en schilderwerk | 383 | 449 | 422 | 445 |
| Hout | 3883 | 4022 | 3958 | 3812 |
| Koeling en warmte | 17 | 29 | 33 | 37 |
| Ruwbouw | 993 | 992 | 968 | 938 |
| Wegenbouw | 2 | 4 | 2 | 0 |
| Bouwwetenschappen | 363 | 354 | 345 | 364 |
| 3e graad | 5359 | 5564 | 5808 | 5825 |
| Afwerking | 42 | 60 | 86 | 79 |
| Decoratie en schilderwerk | 282 | 294 | 351 | 409 |
| Hout | 2956 | 3064 | 3260 | 3295 |
| Koeling en warmte | 907 | 926 | 912 | 917 |
| Ruwbouw | 779 | 787 | 769 | 737 |
| Wegenbouw | 91 | 85 | 82 | 75 |
| Bouw- en houtwetenschappen | 302 | 348 | 348 | 313 |
| 7e specialisatiejaar | 1366 | 1390 | 1220 | 670 |
| Afwerking | 42 | 21 | 17 | 10 |
| Dakwerken | 47 | 68 | 80 | 60 |
| Decoratie en schilderwerk | 89 | 79 | 93 | 40 |
| Hout | 701 | 750 | 553 | 315 |
| Koeling en warmte | 289 | 287 | 303 | 174 |
| Ruwbouw | 167 | 156 | 164 | 63 |
| Wegenbouw | 31 | 29 | 10 | 8 |
| Totaal | 12367 | 12805 | 12757 | 12098 |
* vacaturebericht_juli_2026.pdf: terwijl het aantal vacatures met 20% afnam in vergelijking met dezelfde periode in 2024, zag de bouwsector het aantal vacatures toenemen met 30% in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar.
** Schoolverlatersrapport van de VDAB - Schoolverlatersrapport | VDAB
