BIM raakt steeds verder ingeburgerd

De Nederlandse architect is nog steeds de Europese koploper als het gaat om de adoptie van BIM (Building Information Modeling). BIM wordt gezien als de toekomst voor de bouwsector, waarbij zowel uitvoerende als toeleverende partijen inzien dat BIM hun een betere concurrentiepositie opleveren. De volledige transitie zal nog wel even duren maar de adoptie zet de komende jaren absoluut door en vindt niet alleen plaats onder architecten maar branchebreed. Dit blijkt uit verscheidene onderzoeken die USP Marketing Consultancy heeft uitgevoerd en bestudeerd.

Nederlandse architect koploper met BIM

Uit onderzoek van Arch-Vision blijkt dat de Nederlandse architect nog steeds de Europese koploper is als het gaat om de adoptie van BIM. Sinds 2011 is het aantal BIM-gebruikers en de mate waarin BIM wordt ingezet gestaag doorgegroeid. Meer dan de helft van de architecten heeft ondertussen bij één of meerdere projecten BIM toegepast. Bij de meeste andere doorgemeten West Europese landen ligt dit percentage rond de 10% en dus fors lager. Maar ook daar is sprake van groei ten opzichte van 2011. In navolging van het Verenigd Koninkrijk heeft nu ook de Franse overheid besloten om alle publieke projecten in BIM uit te gaan voeren. In Frankrijk zal dit vanaf 2017 het geval zijn. Maar gezien de achterstand in de huidige adoptie van andere landen, zal de Nederlandse architect zijn Europese koppositie de komende jaren nog wel vasthouden.

Naast architecten gaan ook steeds meer aannemers en installateurs BIM’men

De afgelopen twee jaren (2013 en 2014) zijn naast architecten ook steeds meer aannemers en installateurs met BIM aan de gang gaan. Dit blijkt uit onderzoek uitgevoerd door USP / BouwKennis in opdracht van ABN AMRO. Van de huidige BIM-gebruikers is maar liefst 29% van de aannemers en 50% van zowel de E- als de W-installateurs hiermee in 2013 of 2014 begonnen. Als we dan naar de adoptiecurve kijken zien we dat architecten de aanjagers zijn geweest en dat dit overgeslagen is naar eerst de aannemers en vervolgens de installateurs. Een beetje zoals ook het traditionele bouwproces verliep. De architect wordt ingehuurd om een ontwerp te maken, waarna vervolgens de hoofdaannemer in de arm wordt genomen om het project uit te gaan voeren. Bij deze uitvoering komt dan vervolgens de installateur om de hoek kijken. We hebben het bewust over ‘verliep’, want door de komst van BIM wordt het steeds belangrijker om alle betrokken partijen in het bouwproces vroegtijdig te betrekken. Dit wordt ook onderkend door de architecten. Vier op de vijf Nederlandse architecten is van mening dat de komst van BIM tot grote veranderingen leidt in de manier waarop er binnen een bouwproject wordt samengewerkt.

Toeleverende industrie zijn slechts ten dele ‘BIM-klaar’

Werken met BIM kan alleen als de benodigde informatie ook beschikbaar is en daarvoor zijn ook de fabrikanten benodigd. Uit een groot Europees onderzoek, uitgevoerd door USP onder directeuren en marketing managers van fabrikanten uit de bouw- en installatiesector, blijkt dat nog maar een kwart van de fabrikanten op dit moment BIM informatie verstrekt. Nog eens 19% denkt er over na om BIM informatie binnen nu en twee jaar te gaan verstrekken. Daarentegen geeft ook de helft van alle fabrikanten aan dat zij nog niet begonnen zijn met BIM of dat zij het niet weten. Het zijn met name leveranciers van installatieproducten en ruwe bouwmaterialen die op dit moment reeds BIM informatie aanbieden.

BIM vergt de nodige investeringen, maar het levert ook veel op, waaronder concurrentievoordelen

Of het nu gaat om nieuwe producten, nieuwe dienstverleningen of nieuwe processen, als iets nieuw is kost het tijd en geld om iets geïmplementeerd te krijgen. Het is daarbij dan vooral belangrijk om inzichtelijk te krijgen wat de voordelen zijn van het nieuwe, in dit geval BIM. De voordelen die gebruikers ervaren zijn legio: enkele voorbeelden zijn een betere samenwerking, betere communicatie, efficiëntere calculatie, werkvoorbereiding en uitvoering alsmede meer werkplezier. Een voordeel die wij er hier uit willen lichten is minder projectgebonden, maar heeft meer betrekking op de lange termijn bedrijfsvoering. Het blijkt dat ca. 60% van de BIM gebruikers bij aannemers en installateurs en bijna 50% van de fabrikanten die BIM informatie aanbieden ervaren dat zij met BIM een concurrentievoordeel in handen hebben. Dit wordt veroorzaakt doordat zij de interne en externe processen goed beheersen, waardoor zij hun klanten een optimaal eindresultaat kunnen bieden. Alvorens dit te kunnen bereiken, zijn wel de nodige investeringen vereist. Deze investeringen zijn echter noodzakelijk wil elke betrokken marktpartij mee in de vaart der volkeren.

BIM is de toekomst, maar de transitie kost tijd

BIM is volgens de meeste Nederlandse architecten, aannemers en installateurs de toekomst voor de bouw. De BIM ontwikkeling verloopt echter trager dan verwacht. Gemiddeld schatten de architecten in dat dit nog minimaal 5 jaar duurt voordat BIM wijdverspreid gebruikt wordt. Ook aannemers en installateurs hebben deze verwachting, zei het dat aannemers het eerder verwachten dan installateurs. Een verklaring voor deze ogenschijnlijke vertraging is dat de BIM gebruikers inhoudelijk steeds beter op de hoogte zijn wat er allemaal met BIM kan en dat het meer is dan ‘iets met 3d’. Architecten zelf zijn misschien de BIM-koploper in de Nederlandse bouwsector, echt BIMmen doe je samen. En die (nieuwe) manier van (samen)werken is vervolgens niet zo 1, 2, 3 geïmplementeerd. Toch zien we dat ook andere partijen uit de bouwkolom, zoals aannemers en installateurs de afgelopen jaren aan het BIM’men zijn geslagen.