Sint-Petersburg gaat paleizen privatiseren

Als het aan de Petersburgse gouverneur Valentina Matvijenko ligt, zal de drie eeuwen oude stad aan de Neva binnenkort een nieuw type ingezetenen krijgen: paleisbewoners. De Russische bewindsvrouwe is van plan zo'n 2000 historische gebouwen, waaronder een fiks aantal paleizen, in ijltempo te privatiseren om ze voor de ondergang te behoeden.

"Het zal voor welgestelden weer mogelijk zijn om te wonen als de adellijke helden uit de romans van Tolstoj en Dostojevksi", zegt Dima Nobat, een kenner van de Petersburgse huizenmarkt. "Ik vind het initiatief een goede zaak. De overheid heeft het geld simpelweg niet om deze gigantische taak zelf op zich te nemen." De beroemdste Petersburgse monumenten als de Hermitage, het Russisch Museum en de paleizen in Tsarkoje Selo en Peterhof zullen buiten de privatisering blijven.

Het plan bestaat eruit de monumenten voor de helft van de marktwaarde te verkopen, met de verplichting voor de nieuwe eigenaar de renovatie op zich te nemen. Voorts zullen de panden enkele dagen per jaar voor het publiek moeten worden opengesteld.

Van de vijf miljoen inwoners van Sint-Petersburg woont intussen naar schatting zo'n 30 procent nog steeds in zogeheten kommoenalka's: woningen met vaak maar één gemeenschappelijke keuken en badkamer, waarvan soms wel 30 mensen gebruik moeten maken. Een fenomeen dat in schril contrast staat met het huidige initiatief.

De puissant rijke Rus Vagit Alekperov, topman van de Russische oliemaatschappij LUKoil, heeft al zijn oog laten vallen op een 40 miljoen dollar kostend paleis aan de Neva, de voormalige residentie van de legendarische baron Stiglitz, een Petersburgse handelaar die in 1876 maar liefst een miljoen zilveren roebels doneerde voor de oprichting van de Russische Schilders Academie.

Petersburgse kunsthistorici luidt echter de noodklok. Ze zijn bang dat de monumenten 'op z'n Moskous' gerenoveerd gaan worden, dat wil zeggen: half gesloopt en 'als huizen in Disneyland herbouwd'. "Ik vind het plan een ramp. Poen en proletendom zullen van de stad bezit nemen", schampert Nina Berekova, een Petersburgse intellectueel.