Renovatie verdient blijvende aandacht en ondersteuning

Vandaag start Batibouw. Op eerdere bouwbeurzen van dit jaar in Antwerpen, Hasselt en Roeselare bleek dat het gros van de bezoekers renovatieplannen hebben en daarvoor informatie en advies zoeken. Ze willen hun woning moderniseren, het comfort verhogen en vooral ook energie-efficiënter maken. Ook de bouwbedrijven zien het belang van de renovatiemarkt toenemen. Bouwunie vraagt de Vlaamse overheid uitdrukkelijk om een duidelijk en efficiënt ondersteuningsbeleid te voeren. Zonder stimuli lukt het nooit om alle woningen energiezuinig te maken en te voorzien van het noodzakelijke basiscomfort. Bouwunie pleit ook voor de herinvoering van het verlaagde btw-tarief van 6% op sloop en heropbouw van een woning overal in België en stelt voor om voor elke te verkopen woning een uniek bouwtechnisch dossier te ontwikkelen dat de veelheid aan andere, soms verplichte, attesten vervangt én tegelijkertijd een handig en nuttig werkinstrument is voor de nieuwe eigenaar.

Het belang van de renovatiemarkt neemt toe. Naast de sanering van oude woningen is er ook een permanente nood aan de aanpassing van de woning aan de noden van de bewoners. Zo kan het nodig zijn de woning uit te breiden of volledig anders in te richten. Daarnaast stelt de bewoner steeds hogere comforteisen en vooral in de jongste jaren besteedt hij of zij meer aandacht aan de energiezuinigheid van de woning. Ook het verplicht afficheren van de EPC-score van de woning (Energieprestatiecertificaat) bij verkoop of verhuur speelt daarin een rol. In het begin van de jaren 1990 bedroeg het aandeel van de renovatie in de totale bouwactiviteit 25%. Dat is ondertussen opgelopen tot meer dan 43%. En er is nog een groot potentieel aan te renoveren woningen. Uit de Vlaamse Woonsurvey blijkt dat slechts de helft van de Vlaamse woningen zich zowel wat betreft uitwendige kwaliteit, fysische staat en comfort in de meest gunstige categorieën bevinden. De andere helft dus niet. Ook op het vlak van energiezuinigheid is er nog werk aan de winkel (zie bijgevoegde tabel). Een Bouwunie-enquête bij 605 bezoekers met renovatieplannen op de bouwbeurzen Bouw & Reno in Antwerpen, Bouwinnovatie in Hasselt en de Bouwbeurs in Roeselare in januari en februari 2012 wijst uit dat meer dan 90% van hen zijn woning energiezuiniger wil maken. Het gaat dan vooral over de isolatie van het dak (85%), het plaatsen van hoogrendementsglas in de ramen (78%) en het vervangen van de verwarmingsketel door een condensatieketel (74%). Ook het isoleren van muren en vloeren, het installeren van een warmtepomp of een zonneboiler staat op vele to-do-lijstjes. Gevraagd naar welke andere renovatiewerken ze plannen, staan het vernieuwen van de keuken en/of de badkamer bovenaan (82% van de bouwbeursbezoekers met renovatieplannen stipt dit aan). Het vervangen of aanpassen van de verwarming en de elektriciteit volgen op de voet (81%). Ook schilderwerken, interieur en binneninrichting, wanden, vloeren en plafonds staan bij meer dan 75% van de renoveerders op de planning. De bouwbedrijven bevestigen de tendens naar deze renovatiewerken. Uit een enquête van Bouwunie bij 450 bouwkmo’s blijkt dat de aannemers vooral werk verwachten in de segmenten dakwerken, gevelwerken en buitenbepleistering, interieur en binneninrichting, schilderwerken, keukens, badkamers en elektriciteitswerken. Ook de vraag naar totaalrenovaties neemt volgens 34% van de aannemers duidelijk toe.

De verhoogde vraag naar renovatiewerken zit ook in de lift dankzij de premies en andere tegemoetkomingen van de federale en de Vlaamse overheid. 36% van de ondervraagde renoveerders zeggen dat deze tegemoetkomingen hen over de streep trekken om daadwerkelijk werken te laten uitvoeren. 27% zegt dat ze daardoor meer werken plannen. De brutale afschaffing van het gros van de belastingverminderingen voor energiebesparende investeringen betekent wel een serieuze streep door de rekening van heel wat mensen met renovatieplannen. Een op vier gaat nu minder werken laten uitvoeren dan oorspronkelijk gedacht en 36% gaat een aantal werken uitstellen. De bouwbedrijven ondervinden dit ondertussen aan den lijve. Ze hebben duidelijk minder werk omwille van deze beslissing in de segmenten van de plaatsing van condensatieketels (69% heeft minder werk door de afgeschafte belastingvermindering), installatie van zonneboilers (61%), plaatsing van zonnepanelen (58%) of warmtepompen (56%) en plaatsing van hoogrendementsglas (40%). Nochtans blijft het investeren in het energie-efficiënter maken van de woning interessant. De terugverdientijd mag dan door de weggevallen belastingvermindering wat langer worden, deze blijft zonder twijfel de moeite. Er zijn nog altijd premies die je investering onmiddellijk minder duur maken. En door het energiezuiniger maken van je woning heb je bovendien elk jaar opnieuw een fiks lagere energiefactuur. Gelet op de hoge energieprijzen die eerder zullen stijgen dan dalen, blijft het energiezuiniger maken van woningen dus een erg goede beslissing. Je maakt winst met je lagere energieverbruik en je leeft in een comfortabelere woning. Op www.energiesparen.be/energiewinst kan je vooraf de terugverdientijd van je investering uitrekenen.

Aangezien heel wat mensen premies en tegemoetkomingen nodig hebben om hen over de investeringsstreep te trekken, om meer werken te laten uitvoeren en hiervoor een vakman in te schakelen, vraagt Bouwunie blijvende aandacht en ondersteuning voor de renovatie van het woningenpark. De bestaande premies en financiële tegemoetkomingen mogen zeker niet verdwijnen en kunnen, nu de gewesten hiervoor een homogener bevoegdheidspakket krijgen, beter op elkaar worden afgestemd. Bouwunie pleit uitdrukkelijk voor een duidelijk en efficiënt ondersteuningsbeleid.

Sommige woningen zijn evenwel in zo’n slechte staat dat ze niet meer te renoveren zijn en beter afgebroken en vervangen worden, een soort doorgedreven renovatie dus. Bouwunie vraagt daarom de herinvoering van het verlaagde btw-tarief van 6% op de sloop en de heropbouw van een woning overal in België, niet alleen in de 32 kerngebieden. Uit de enquête blijkt dat 65% van de bouwbedrijven ten tijde van de relancemaatregel (6% i.p.v. 21%) meer sloop- en heropbouwopdrachten had. 60% heeft nu (na het aflopen van de maatregel) geen dergelijke opdrachten meer, terwijl 22% er nu minder heeft en 12% nog alleen in de 32 stadskerngebieden. Een duidelijk bewijs dat een verlaagd btw-tarief voor dergelijke werken wel degelijk effect ressorteert.

Tot slot pleit Bouwunie voor een uniek bouwtechnisch dossier voor elke woning. De veelheid aan - soms verplichte - certificaten, attesten en verklaringen bij de koop van een woning waar de bewoner of eigenaar vaak niets aan heeft, zouden best verdwijnen. Bouwunie stelt voor om deze op te nemen in één globale checklist die deel uitmaakt van het verkoopsdocument. Zo kan een bevoegde certificeerder tijdens een plaatsbezoek aan de te verkopen woning gegevens verzamelen over o.a. de algemene gesteldheid en de stabiliteit van de woning (fundering, metselwerk, rioleringen), de aanwezigheid van stookolietanks en hun luchtdichtheid, de energetische toestand van de woning (EPC), de kering van de elektriciteit en de aanwezigheid van asbest of asbesthoudend materiaal. Dit eenmalig plaatsbezoek (besparing van tijd en kosten) moet uitmonden in een uniek bouwtechnisch verkoopsdossier van de woning dat het nodige bouwtechnische advies bevat zodat de koper weet waar hij aan toe is, welke renovatiewerken zich eventueel opdringen, wat hij of zij prioritair moet aanpakken, … Verplichte nummertjes worden zo sterk vereenvoudigd en vormen meteen een nuttig werkinstrument waar de koper echt iets aan heeft.