NL: Woningmarkt openbreken

De woningmarkt moet worden opengebroken. Het ruimtelijkeordeningsbeleid en de strenge eisen aan nieuwbouw 'belemmeren' een goede werking van de woningmarkt en drijven de prijzen op.

Dat stelt topambtenaar Jan Willem Oosterwijk vandaag in zijn nieuwjaarsartikel in het blad Economisch Statistische Berichten. Oosterwijk is secretaris-generaal op het ministerie van Economische Zaken.

Oosterwijk vindt dat ook financiële instrumenten als de huursubsidie en de aftrek van hypotheekrente het spel tussen vraag en aanbod frustreren. Gevolg is dat de prijzen van huizen te veel worden opgedreven. De Nederlandse Vereniging van Makelaars maakte gisteren bekend dat de huizenprijzen vorig jaar met 5,4% zijn gestegen.

Volgens Oosterwijk is de liberalisering van de huurmarkt slechts een eerste stap voor een beter functionerende woningmarkt, en zijn nu 'vervolgstappen' nodig.

Beperkt
De topambtenaar vindt het aanbod van woningen 'te zeer beperkt'. Het ruimtelijkeordeningsbeleid zit nieuwbouw van huizen in de weg. Ook wil hij minder regels voor de bouw van huizen. Nu nog moeten woningen voldoen aan allerlei voorschriften over plafondhoogte en oppervlaktes.

Afbouwen
Als het aanbod van woningen is verruimd, kunnen vervolgens koopkrachtondersteunende faciliteiten voor het huren of kopen van een woning 'geleidelijk worden afgebouwd'. Tot die instrumenten behoren de renteaftrek op de hypotheekschuld van huizenbezitters en de huursubsidie voor huurders. Beide instrumenten gelden in Den Haag als politieke taboes.

Don
Oosterwijk is niet de enige die hervormingen wil. Vorige maand noemde vertrekkend directeur Henk Don van het Centraal Planbureau de huizenmarkt het vergeten hervormingsdossier van de politiek. Na hervormingen in de zorg, de WAO en de vut, is de huizenmarkt aan de beurt, stelde Don.

Buitenspel
Oosterwijk wijst erop dat de woningmarkt van de afgelopen decennia mensen 'buitenspel' zet. 'De outsiders op de huurmarkt zijn de mensen op de lange wachtlijsten voor de sociale woningbouw; voor de koopmarkt zijn het de (jonge) starters die geen koophuis kunnen betalen. Verder staan ook de commerciële verhuurders buiten spel: de huurregulering maakt het onrendabel om het lage huursegment te bedienen en naar duurdere huurwoningen is geen vraag.