Huurders na 2000 jaar weer op zoek naar stal en kribbe

Naar aanleiding van de recente explosie van het aantal aanvragen voor woonkredieten heeft de VCB (Vlaamse Confederatie Bouw) een aantal immobiliënmaatschappijen bevraagd over de recente tendensen op de bouwmarkt. De belangrijkste vaststelling daarbij is dat jonge gezinnen ten gevolge van de historisch lage rentevoeten steeds minder lang huren en zo snel mogelijk overgaan tot de aankoop van een woning of bouwperceel. De verhuurmarkt trok voorheen al eerder minder bemiddelde gezinnen aan maar door de recente toevlucht tot koopwoningen wordt deze markt problematischer dan ooit. De geschiedenis van Jozef en Maria die vruchteloos op zoek gingen naar een degelijk tijdelijk onderkomen, dreigt zich dus 2000 jaar na datum te herhalen.

De vastgoedprijzen stijgen de laatste jaren met 10% en meer. De bouwgronden zijn al langer heel wat duurder geworden. Nu zijn ook de aankoopprijzen voor bestaande woningen almaar aan het toenemen. De combinatie van deze sterke prijsstijgingen met de historisch lage rente sorteert een dubbel effect. Enerzijds worden nu heel wat hypothecaire leningen afgesloten om dure woningen in eigendom te verwerven. Anderzijds wordt de huurmarkt steeds maar smaller en geraken de armste huurders daardoor niet meer aan een goedkope huurwoning.

Meer dan 2000 jaar na datum zijn de moderne Jozeffen en Maria’s opnieuw op zoek naar een dak boven het hoofd. Wie nu zijn huurwoning moet verlaten en een nieuwe huurwoning zoekt, kan haast nergens meer terecht. In 2004 zullen bouwgronden en bestaande woningen opnieuw een sterke prijsstijging vertonen. Vooral appartementen zullen sterk in waarde toenemen. Tegelijk ontvangen de Belgische grootbanken heel wat meer aanvragen voor een hypothecair krediet dan voorheen.

Enerzijds biedt de lage rente eigenaars in spe de mogelijkheid om grotere kapitalen te ontlenen. Anderzijds probeert iedereen die op dit ogenblik een woning kan verwerven, dit ook te doen. Velen denken immers dat de huidige prijsstijgingen de komende maanden en jaren zullen aanhouden. Vastgoedkantoren merken inderdaad dat vooral jonge gezinnen vandaag geneigd zijn om veel sneller te kopen dan voorheen. Het is bijvoorbeeld opvallend dat jonge gezinnen nu eerder goedkoper huren maar deze situatie in de tijd zoveel mogelijk willen beperken en ernaar uitkijken om zo snel mogelijk te kopen of te bouwen. Deze evolutie zorgt ervoor dat het eigenaarspercentage de voorbije jaren is blijven stijgen. In de jaren ’90 was bijna 70% van alle Vlamingen eigenaar van zijn woning. Vandaag de dag evolueert dit percentage naar 75%.

De stijging van de prijzen voor bouwgronden en bestaande woningen brengt met zich mee dat bouwpromotoren op dit moment volop investeren in oude panden: ofwel gaan deze panden volledig tegen de grond en maken ze plaats voor nieuwbouw, ofwel worden deze verouderde woningen grondig vernieuwd. Na de werken zijn zij bestemd voor diegenen die nu dankzij de lage rentevoeten gemakkelijker woningeigenaars kunnen worden.

Deze tendens naar vernieuwing en de evolutie naar steeds meer eigenaarswoningen leiden ertoe dat het private huursegment op de woningmarkt steeds kleiner wordt. Dat heeft vooral negatieve gevolgen voor de minst gegoede gezinnen onder ons. Op de inkrimpende private huurmarkt vinden zij nog nauwelijks enig onderkomen. Zij kunnen evenmin hun toevlucht nemen tot een sociale woning omdat de sociale woningbouw in Vlaanderen amper 5% van de totale woningmarkt inneemt. De wachtlijsten voor een sociale woning worden dan ook steeds langer.

Meer dan 2000 jaar na het kerstverhaal zijn vandaag de dag nog steeds mensen op zoek naar een dak boven het hoofd. De Vlaamse Confederatie Bouw (VCB) roept de Vlaamse regering ertoe op bij haar huisvestingsbeleid ervoor te zorgen dat ook huurders nog een degelijke woning zouden kunnen vinden. Voor sociale woningen moet het huidige bouwritme continu worden aangehouden, opdat Vlaanderen binnen vijf jaar opnieuw 15.000 extra sociale woningen zou tellen. Tegelijk moet de Vlaamse regering dringend werk maken van een uitgebreid systeem van huursubsidies voor de minst bemiddelde huurders.

Marc Dillen, Directeur-generaal van de Vlaamse Confederatie Bouw