Nieuwbouw

Cool Deal moet gebouwen wapenen tegen hitte

Cool Deal moet gebouwen wapenen tegen hitte
De huidige hittegolf legt opnieuw de kwetsbaarheid van het verouderde gebouwenpark bloot. Woningen die snel opwarmen, vergroten het risico op oververhitting en kunnen het welzijn en de gezondheid ernstig schaden. Embuild Vlaanderen vraagt daarom aan het Nationaal Crisiscentrum en de Vlaamse regering om een 'Cool Deal' uit te werken. Zo'n plan moet gebouwen en steden beter bestand maken tegen hitte, een aanpak die aanzienlijke gezondheidswinsten kan opleveren maar vandaag nog te weinig aandacht krijgt.

Caroline Deiteren van Embuild Vlaanderen wijst op het belang van een structureel plan: "Bij hevige hitte zijn aanbevelingen zoals voldoende drinken en bescherming tegen de zon onontbeerlijk. Maar structureel is er dringend nood aan een duidelijk plan om alle gebouwen tegen hitte te beschermen. Daarbij is een koele buitenomgeving creëren de eerste verdedigingslinie. Gevolgd door zonwering en nachtelijke ventilatie waar mogelijk. Als laatste stap adviseren we om airco's te installeren, best in combinatie met zonnepanelen."

Naast bomen, groenvoorziening, ontharden, waterpartijen, groendaken enz., blokkeert buitenzonwering – screens, rolluiken, knikarmschermen – 80 tot 90 procent van de zonnewarmte voor ze het glas bereikt. Dat houdt de binnentemperatuur merkelijk koeler op een betaalbare manier. Wie dan nog actieve koeling nodig heeft, kan als laatste stap beroep doen op airco's. Met pv-panelen kan doorheen de dag gekoeld worden en zo een piekverbruik 's avonds worden vermeden wanneer de elektriciteitsprijzen hoog zijn. Ook een batterij vermijdt verbruik in deze uren, en een dynamisch tarief verlaagt de energiekost.

Vandaag heeft naar schatting een vijfde van de woningen in Vlaanderen een aircosysteem, waarvan de helft mobiele toestellen. Nu al stijgt de groothandelsprijs voor elektriciteit in één tropische avond van 11 naar 1000 euro per megawattuur. Dat kan verder oplopen bij recurrente hittegolven, aangezien een verdubbeling van het aantal airco's binnen de verwachtingen ligt. Ook daarom kan het beleid en de sector niet bij de pakken blijven zitten.

"De volgorde binnen een hitteplan is alles: eerst de stad en het gebouw beschermen door schaduw en zonwering te creëren, dan pas denken aan actieve koeling. Koel doorheen de dag, creëer zoveel mogelijk eigen zonnestroom en sla die op in batterijen. Zo verbruik je minder en draag je niet bij aan de netpiek die we collectief betalen", aldus Caroline Deiteren.


Structurele maatregelen

De Vlaamse regering heeft heel wat instrumenten in handen om ons te beschermen tegen zomerhitte.
  • Besteed in alle hitteplannen voldoende aandacht aan de gebouwen, ook in de lokale hitteplannen. De beschermende rol die gebouwen kunnen spelen, wordt nu te vaak vergeten.
  • Gebruik middelen uit de Blue Deal prioritair voor projecten die woonkernen afkoelen via bomen, groenblauwe dooradering, ontharding en waterpartijen.
  • Tegen 2028 worden het EPB en het EPC samengevoegd tot één geïntegreerd energiesysteem. Dat is het moment om zomercomfort daarin een volwaardige plek te geven.
  • Breid de renovatieplicht uit met een minimale hittecheck voor bestaande woningen en communiceer daar ook over naar potentiële kopers.

Water drinken beschermt ons vandaag. Betere gebouwen beschermen ons morgen.