De warmtepomp wint steeds meer terrein. Die groei laat zien dat warmtepompen geen toekomstmuziek meer zijn, maar een realistische oplossing voor veel woningen. Toch past niet elk type warmtepomp bij elke situatie. De staat van je woning, je budget en je persoonlijke omstandigheden bepalen welke warmtepomp de meest verstandige investering is.
De realiteit van verduurzamen in bestaande woningen
Voor nieuwbouwwoningen wordt de keuze steeds eenvoudiger: duurzame verwarming is de norm. Maar voor wie een bestaande woning wil verduurzamen, ligt het plaatje anders. Niet elke woning is meteen geschikt voor een all-electric warmtepomp. En dat hoeft ook niet erg te zijn.De isolatiegraad van je woning speelt een cruciale rol. Warmtepompen werken het efficiëntst in goed geïsoleerde woningen waar de warmtevraag beperkt is. Bij woningen met enkelglas, ongeïsoleerde spouwmuren of een slecht geïsoleerd dak moet een warmtepomp keihard werken om de woning warm te krijgen. Dat verhoogt het stroomverbruik en maakt de investering minder aantrekkelijk. Nieuwere woningen voldoen vaak al aan goede isolatienormen, maar oudere woningen uit de jaren '70, '80 of '90 vereisen vaak eerst een grondige isolatie-upgrade voordat een warmtepomp echt rendeert.
Daarnaast speelt budget een rol. Een volledige verduurzaming in één keer vraagt een aanzienlijke investering. Isolatie van dak, muren en vloer, nieuwe beglazing, eventueel vloerverwarming en dan ook nog een warmtepomp: al snel kijk je tegen tienduizenden euro's aan. Voor veel huiseigenaren is dat financieel niet haalbaar, ook al zijn er subsidies beschikbaar. Een gefaseerde aanpak kan dan uitkomst bieden.
Hybride warmtepomp: de tussenstap naar gasloos
Een hybride warmtepomp combineert het beste van twee werelden. Het systeem bestaat uit een elektrische warmtepomp die samenwerkt met je bestaande HR-ketel. Op momenten dat de warmtepomp genoeg rendement haalt, bijvoorbeeld tijdens milde dagen, verzorgt die de verwarming. Wanneer het buiten vriest en de warmtevraag toeneemt, springt de gasketel bij om de woning comfortabel warm te houden.Dit maakt de hybride variant bijzonder geschikt voor bestaande woningen die nog niet helemaal topgeïsoleerd zijn. Je hoeft niet meteen je complete verwarmingssysteem te vervangen en je houdt de zekerheid van je gasketel als back-up. Installateurs kunnen een hybride systeem vaak aansluiten op je bestaande leidingen en radiatoren, wat de installatiekosten beperkt houdt.
De besparingen met een hybride warmtepomp zijn aanzienlijk. Gemiddeld kun je tussen de 50 en 75 procent van je gasverbruik reduceren. Een gemiddeld huishouden dat jaarlijks veel gas verstookt, kan honderden kubieke meters besparen. Het stroomverbruik stijgt wel, met gemiddeld 2.000 tot 2.500 kWh extra per jaar, maar zelfs met hogere elektriciteitsprijzen blijft de totale besparing substantieel.
De investeringskosten voor een hybride warmtepomp liggen tussen de 6.000 en 8.500 euro, inclusief installatie. Dat is aanzienlijk minder dan een volledig elektrische warmtepomp, vooral omdat je geen grote aanpassingen aan je bestaande installatie hoeft te doen. Via de ISDE-subsidie kun je bovendien een deel van je investering terugkrijgen. In 2026 ontvang je voor een hybride warmtepomp van 4 kW met energielabel A+++ ongeveer 2.125 euro subsidie.
Een praktijkvoorbeeld: stel je hebt een halfopen woning uit 1985 met spouwmuurisolatie en dubbelglas, maar met een matig geïsoleerd dak. De woning is niet slecht, maar ook niet tiptop. Een hybride warmtepomp is hier ideaal: in voor- en najaar draait alleen de warmtepomp, in de winter helpt de gasketel mee. Je bespaart meteen op gas zonder dat je eerst je hele dak hoeft te isoleren. En als je later wél verder isoleert, kun je in veel gevallen je hybride systeem upgraden naar volledig elektrisch.
All-electric warmtepomp: direct gasloos wonen
Wie echt gasloos wil wonen, kiest voor een all-electric warmtepomp. Dit systeem werkt zonder enige back-up van gas en haalt alle benodigde energie uit de omgeving. De meest voorkomende types zijn de lucht-water warmtepomp, de grond-water warmtepomp en de water-water warmtepomp.De lucht-water warmtepomp is verreweg de populairste keuze. Het systeem heeft een buitenunit die warmte onttrekt aan de buitenlucht en een binnenunit die deze warmte overdraagt aan het verwarmingssysteem. Moderne lucht-water warmtepompen blijven efficiënt werken tot temperaturen van min 15 graden Celsius, wat voor het Nederlandse klimaat meer dan voldoende is.
Grond-water en water-water warmtepompen hebben een hoger rendement omdat de bodemtemperatuur constanter is dan de buitenlucht. Deze systemen zijn echter duurder in aanschaf en installatie. Voor een grond-water warmtepomp heb je verticale boringen nodig, wat de kosten opdrijft tot 10.000 tot 15.000 euro. Water-water systemen vereisen zelfs vergunningen voor grondwaterwinning en kosten al snel 12.500 tot 18.000 euro. Deze investering loont vooral in nieuwbouw of bij grootschalige renovaties waar toch al graafwerk plaatsvindt.
Het grote voordeel van volledig elektrisch is de maximale duurzaamheid. Je stoot ter plekke geen CO2 meer uit en bent helemaal klaar voor de toekomst waarin fossiele brandstoffen niet meer toegestaan zijn. Combineer je een all-electric warmtepomp met zonnepanelen, dan kun je een groot deel van je stroomverbruik zelf opwekken. Een gemiddeld systeem verbruikt 2.500 tot 3.500 kWh per jaar, wat overeenkomt met 10 tot 15 zonnepanelen. Zo wordt je woning energieneutraal en zijn je operationele kosten minimaal.
Nieuwe technologieën maken all-electric systemen ook steeds compacter en stiller. In 2026 komen meer modulaire systemen op de markt waarbij binnen- en buitenunit slim geïntegreerd zijn. Dat maakt installatie in bestaande woningen gemakkelijker. Bovendien worden warmtepompen steeds slimmer dankzij AI-gestuurde software die leert van je leefpatroon en automatisch het rendement optimaliseert.
Belangrijk is wel dat een all-electric warmtepomp hogere eisen stelt aan je woning. De isolatie moet op orde zijn. Ook heb je idealiter vloerverwarming of lage temperatuur radiatoren nodig, omdat een warmtepomp water verwarmt tot ongeveer 35 tot 50 graden in plaats van de 70 tot 80 graden van een gasketel. Standaard radiatoren werken vaak nog wel, maar zijn minder efficiënt en moeten mogelijk vergroot worden.
De juiste keuze maken: praktische beslisboom
Hoe maak je nu de juiste keuze? Begin met het beantwoorden van deze vier vragen:1. Hoe goed is je isolatie?
Laat een energiedeskundige een inschatting maken van je huidige isolatiegraad. Heb je goed geïsoleerde muren, een geïsoleerd dak en dubbelglas? Dan kun je waarschijnlijk direct aan de slag met een all-electric warmtepomp. Is je isolatie matig? Een hybride systeem is dan verstandiger. Zit je met veel tocht en slecht glas? Investeer dan eerst in isolatie voordat je überhaupt aan een warmtepomp begint.2. Wat is je budget?
Kun je 12.000 tot 18.000 euro investeren en wil je in één keer klaar zijn? Ga voor all-electric. Heb je 6.000 tot 8.500 euro beschikbaar en wil je stapsgewijs verduurzamen? Kies voor hybride. Vergeet niet dat subsidies het plaatje beïnvloeden: de ISDE-subsidie geeft in 2026 tussen de 2.000 en 4.000 euro terug, afhankelijk van het type warmtepomp.3. Heb je haast of tijd voor een gefaseerde aanpak?
Moet je CV-ketel nú vervangen en wil je niet wachten tot je hele huis geïsoleerd is? Hybride is de oplossing. Plan je een totaalrenovatie over meerdere jaren? Begin met isolatie en installeer daarna een all-electric systeem. Veel experts adviseren trouwens eerst te isoleren en dan pas te kiezen voor je verwarmingssysteem, omdat je dan precies weet welk vermogen je nodig hebt.4. Kun je investeren in zonnepanelen?
Heb je al zonnepanelen of kun je die tegelijk installeren? Dan wordt all-electric nóg aantrekkelijker. De stroom die je warmtepomp verbruikt, wek je grotendeels zelf op. Geen zonnepanelen mogelijk? Ook dan kan all-electric werken, maar de elektriciteitsfactuur zal hoger uitvallen. Een hybride systeem is in dat geval vaak de verstandigere financiële keuze.Een vuistregel: goed geïsoleerde nieuwbouw of volledig gerenoveerde woningen zijn ideaal voor all-electric. Matig geïsoleerde bestaande woningen komen het beste uit de bus met hybride. En slecht geïsoleerde woningen? Die hebben eerst een isolatie-upgrade nodig voordat een warmtepomp überhaupt zin heeft.
Subsidies en terugverdientijd in perspectief
De ISDE-subsidie blijft ook in 2026 bestaan, hoewel er enkele wijzigingen zijn. Voor een eerste lucht-water warmtepomp ontvang je een startbedrag van 1.025 euro, plus 225 euro per kW vermogen vanaf de eerste kW, en een energielabelbonus van 200 euro voor A+++-modellen. Voor een warmtepomp van 8 kW met A+++-label betekent dit ongeveer 3.025 euro subsidie.Let op: voor een tweede of volgende warmtepomp krijg je alleen nog de vermogenssubsidie van 225 euro per kW, zonder startbedrag of labelbonus. Ook is er vanaf 2026 geen subsidie meer voor bepaalde split-warmtepompen met een hoge milieubelasting. Controleer daarom altijd of je gekozen model op de meldcodelijst van RVO staat.
De terugverdientijd voor een hybride warmtepomp ligt tussen de 8 en 12 jaar, afhankelijk van je gasverbruik en de elektriciteitsprijs. Voor een all-electric systeem is dat 10 tot 15 jaar, tenzij je het combineert met zonnepanelen: dan kan de terugverdientijd dalen tot 7 à 10 jaar. Belangrijk is om niet alleen naar de directe terugverdientijd te kijken, maar ook naar de waardestijging van je woning. Een goed geïsoleerde woning met een duurzaam verwarmingssysteem is aantrekkelijker op de woningmarkt en levert bij verkoop meer op.
Kijk ook verder dan morgen. Gas wordt de komende jaren steeds duurder door CO2-heffingen en de uitfasering van fossiele brandstoffen. Elektriciteit wordt juist goedkoper naarmate er meer hernieuwbare energie wordt opgewekt. De economische case voor warmtepompen verbetert dus alleen maar in de toekomst.
Zowel hybride als all-electric warmtepompen zijn waardevolle oplossingen in de energietransitie. De hybride variant biedt een toegankelijke instap voor veel huiseigenaren: je verlaagt je gasverbruik drastisch zonder astronomische investeringen of ingrijpende verbouwingen. Het all-electric systeem is de eindbestemming voor wie écht gasloos wil wonen en bereid is te investeren in een compleet duurzaam systeem.
Welke keuze voor jou de beste is, hangt af van je specifieke situatie. Laat een gespecialiseerde installateur een warmteverliesberekening maken en advies geven over wat haalbaar is in jouw woning. Vraag ook om referenties van vergelijkbare projecten, zodat je een realistisch beeld krijgt van wat mogelijk is. En onthoud: verduurzamen is geen sprint, maar een marathon. Elke stap telt, of je nu kiest voor hybride als tussenstap of direct all-in gaat met volledig elektrisch.
