Europese commissie legt bom onder woningbouw

Kritiek van de Europese Commissie op een foute aanbesteding in de Amersfoortse nieuwbouwwijk Vathorst leidt tot veel onrust onder woningcorporaties. Volgens Jim Schuyt, voorzitter van woningcorporatie De Alliantie, legt de Commissie hiermee 'een bom' onder het huidige volkshuisvestingsstelsel.

”Als gemeenten en woningbouwcorporaties geen afspraken meer zouden mogen maken, heeft dat enorme gevolgen”, aldus Schuyt. “Het hek gaat dan van de dam.” De Alliantie is één van de zes private partijen die met de gemeente Amersfoort eind jaren negentig het consortium Ontwikkelingsbedrijf Vathorst (OBV) vormden voor het woningbouwproject Vathorst. De Europese Commissie zette onlangs vraagtekens bij de wijze waarop de gemeente Amersfoort de bodemsanering en de nieuwbouw in Vathorst heeft aanbesteed. Omdat het OBV de vorm heeft van een publiek-private samenwerking (pps), dient het volgens de Commissie als een overheidslichaam te worden beschouwd en de Europese aanbestedingsregels in acht nemen.

Grote gevolgen
Ook op andere Vinex-locaties zijn pps-constructies tussen gemeenten en woningcorporaties heel gebruikelijk. De vereniging van woningcorporaties Aedes is dan ook van mening dat de kritiek van de Commissie grote gevolgen zou kunnen hebben. “Er is veel onrust onder onze leden”, aldus een woordvoerder. “De overheid spoort corporaties aan om op deze wijze in nieuwbouw te investeren. Maar als de Commissie gelijk heeft, staat deze constructie ter discussie.”

Veel vragen
Aanbestedingsjurist Armand Doggen van het Aanbestedingscentrum voor de bouw- en utiliteitssector zegt in het verleden veel vragen te hebben gekregen van woningcorporaties die bevreesd waren dat er bij sociale nieuwbouwprojecten in strijd werd gehandeld met Europese aanbestedingsregels. “Sinds de verzelfstandiging hebben woningcorporaties een andere financiële positie dan in het verleden. De banden met de overheid zijn minder sterk. Maar dat is niet het enige criterium van de Commissie. Bestuurlijk vallen de corporaties nog altijd onder de invloed van de minister op basis van de Woningwet. Daarom zijn ze volgens mij aanbestedingsplichtig.”

Onvoldoende kennis
Volgens Doggen is er bij de overheid nog onvoldoende kennis over aanbestedingsregels. Hij wijst erop dat het drempelbedrag voor werken zoals nieuwbouwprojecten bij 5,9 miljoen euro ligt. “De overheid is erg laks geweest in het naleven van de Europese aanbestedingsregels. De hete aardappel werd steeds doorgeschoven. Maar op deze manier schrikt Nederland nu wakker.” Aanbestedingsjurist Jan-Michiel Hebly van Houthoff Buruma, die de gemeente Amersfoort bijstaat, stelt dat ‘er volgens de gemeente niet onjuist is gehandeld en dat de aanbesteding voldoet aan bestaande regels’.