De toekomst is vrij onzeker. Hoewel de tewerkstelling en dus ook het totale inkomen toenemen, is het consumentenvertrouwen en het producentenvertrouwen in de voorbije maanden gedaald. De gestegen grondstofprijzen en vooral de olieprijzen hebben de consument voorzichtiger gemaakt. Dit heeft niet enkel negatieve effecten voor de bouwsector. De echte buffer tegen de hoge energiekost is net het investeren in energiebesparende bouwwerken. Het isoleren van het dak, het vervangen van de ramen door isolerend glas, het vervangen van de oude verwarmingsketel door een hoogrendementsketel, … Het zijn eenvoudige ingrepen die snel terugverdiend zijn. Bovendien geldt er voor dergelijke werken geen vergunningsplicht. De renovatiemarkt draait dan ook op volle toeren.
Sinds het uitbreken van de kredietcrisis een jaar geleden is het voor de banken moeilijker geworden om aan snel beschikbaar geld te geraken. Niet alleen lenen ze minder aan elkaar, het is ook onmogelijk geworden om portefeuilles met woonkredieten door te verkopen. Als de banken moeilijker aan geld geraken, geldt dat ook voor consumenten en bedrijven. Het wordt dus moeilijker om een bouwinvestering te financieren. Bovendien zijn banken bezig aan een slag om de spaarder, die gelokt wordt met hogere rentes op zijn spaarrekening. Alle signalen wijzen er op dat de banken deze oorlog willen financieren door het optrekken van de interesten op hypothecaire kredieten. De historisch lage rentetarieven zijn voorlopig verleden tijd. Positief is wel dat de Europese Centrale Bank de rente de komende maanden wellicht niet zal verhogen.
Huizen en flats
Het is in deze omstandigheden opmerkelijk dat de bouw goed stand houdt. De veerkracht van de bouwsector blijkt uit de cijfers van het aantal vergunde nieuwe woningen gedurende de eerste vier maanden van 2008 en het volume vergunde niet-woongebouwen (kantoren, logistieke gebouwen, stallen, …). In Wallonië zitten niet alleen het aantal vergunde huizen maar ook de vergunde flats op recordkoers. Vlaanderen doet het na de recordjaren van 2005 en 2006 kalmer aan, maar toch gaat het aantal vergunningen voor huizen er licht op vooruit. De markt van nieuwbouwappartementen heeft het wat moeilijker. Dat is na de sterke hausse van de voorbije jaren vrij normaal.
Tabel: vergunde woningen gedurende de eerste 4 maanden
Bron: FOD Economie
Niet-woongebouwen
Merk op dat 2007 een recordjaar was voor het vergunde volume van de niet-woongebouwen. Over het hele jaar werd in Vlaanderen maar liefst 44.032.592 m³ vergund. 2007 was dus een uitschieter die de komende jaren moeilijk te evenaren zal zijn. Toch wijzen de eerste vier maanden van 2008 opnieuw op een goed jaar voor de sector van de niet-woongebouwen. Bovendien zullen een aantal investeringsprogramma’s van de Vlaamse Overheid zoals sport-Invest (voor de bouw van sportinfrastructuur) en school-Invest (voor de bouw van schoolinfrastructuur) stilaan in de bouwfase komen.
Tabel: vergund volume niet-woongebouwen
Bron: FOD Economie
