Tuin

Bijna helft Nederlandse tuinen is versteend

Bijna helft Nederlandse tuinen is versteend
Bijna de helft van de Nederlandse tuinen bestaat uit verharding. Gemiddeld gaat het om 46,5 procent, terwijl bijna één op de vijf tuinen voor meer dan 75 procent is versteend. Uit een analyse van Centraal Beheer bij circa 5 miljoen woningen met een eigen tuin blijkt dat ruim 1.100 vierkante kilometer aan steen de klimaatbestendigheid, waterberging en verkoeling beïnvloedt. Dat oppervlak komt overeen met ongeveer driekwart van de provincie Utrecht.

Satellietdata brachten voor het eerst de waterberging en verkoeling per perceel in kaart. Daaruit blijkt dat vooral de inrichting van de tuin, en niet de woning zelf, bepaalt hoe klimaatbestendig een perceel is. Bij woningen met weinig groen kunnen kleine ingrepen, zoals verharding vervangen door beplanting, al duidelijke verbeteringen opleveren. Door zulke maatregelen gericht toe te passen, kan de klimaatbestendigheid van woningen op grote schaal worden versterkt.

Grote verschillen

De analyse laat zien dat de verschillen groot zijn. Bij rijtjeshuizen bedraagt de mediane versteningsgraad 54,7 procent, wat wijst op een relatief hoog aandeel verharding in de tuin. Bij vrijstaande woningen ligt dat aandeel met 36,3 procent aanzienlijk lager. Ook tussen buurten bestaan grote verschillen. Zo zijn er buurten waar tuinen grotendeels uit steen bestaan, terwijl in andere buurten meer ruimte is voor groen. De provincie Overijssel heeft met gemiddeld 62% de hoogste mate van verstening in tuinen. Provincie Utrecht heeft juist de groenste tuinen van Nederland: daar bestaan tuinen gemiddeld voor 42% uit verharding.

Extreem weer neemt toe

Pieter Roorda, manager Wonen en Onderweg bij Centraal Beheer: "Deze inzichten zijn relevant, omdat Nederland steeds vaker te maken krijgt met extreem weer zoals hevige regenval, hitte en droogte. We zien als verzekeraars een stijgende schadelast door klimaatverandering. Eerder onderzoek laat zien dat een groene bodem regenwater beter opneemt dan een volledig verharde tuin. Daarnaast kan meer groen bijdragen aan een aangenamere leefomgeving tijdens warme periodes."


Kleine aanpassingen hebben groot effect

Tegelijkertijd hoeft een klimaatbestendige tuin niet te betekenen dat alle tegels moeten worden verwijderd. Eén vierkante meter begroeide zandgrond kan in het eerste uur 75 millimeter regenwater opvangen. Dat komt neer op 75 liter water dat niet in het riool terecht komt. Ter vergelijking: 25 millimeter neerslag per uur wordt al beschouwd als een hoosbui. Tijdens warme periodes kan een boom in de tuin de gevoelstemperatuur met 10-15 graden laten dalen. Wanneer bewoners in een buurt gezamenlijk maatregelen nemen, neemt het effect aanzienlijk toe.

Roorda: "Natuurlijk verschilt het effect per situatie, afhankelijk van het bodemtype, de inrichting van de tuin en de omgeving. Maar we willen vooral laten zien dat kleine aanpassingen al verschil kunnen maken. Je hoeft niet meteen de hele tuin te verbouwen. Ook met relatief kleine ingrepen kun je je eigen leefomgeving beter bestand maken tegen extreem weer. "