Zout water bereikt houten funderingspalen helemaal niet

Het duurt maanden voordat extra ingelaten oppervlaktewater de grondwaterstand verhoogt en drooggevallen paalkoppen bereikt. Bovendien kunnen die palen best een paar maanden droog staan zonder aan draagkracht in te boeten, meent TNO.

Eind vorige week stuurde TNO NITG een ongevraagd advies aan de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat. Daarin stelt het onomwonden dat het inlaten van zout oppervlaktewater zoals momenteel onder andere gebeurt door het Hoogheemraadschap van Rijnland, zinloos is.

Op de klink van veenbodems die al eeuwenlang aan de gang is heeft één droge zomer volgens TNO NITG geen noemenswaardige invloed. De verhoging van het waterpeil in de sloten door inlaat van brak water leidt bovendien nauwelijks tot een verhoging van de grondwaterstand. Alleen de paalkoppen van huizen dicht bij de vaarten hebben daar baat bij. Op het merendeel van de funderingen heeft de maatregel geen enkele invloed.
Th. van Doorn van het geotechnisch instituut durft dat zo keihard te stellen omdat TNO NITG al meer dan vijftig jaar de grondwaterstanden in Nederland in kaart brengt. Dat gebeurt aan de hand van 17.000 putten die elke twee weken worden gepeild. “Een fikse regenbui is veel effectiever om de grondwaterstand te verhogen, aldus van Doorn. “Je zou de gebieden dus moeten beregenen of aan het infuus moeten leggen via een web van infiltratiedrains.”

Schimmelvorming
Vanuit TNO Bouw klinkt bovendien het geluid dat het zo’n vaart niet loopt met de aantasting van houten heipalen die droog staan.
Houtonderzoeker A. Zwaag laat desgevraagd weten dat de schimmelvorming wel bij de eerste droogte intreedt, maar pas na twee jaar droogstand merkbaar is aan de draagkracht van de palen. “Dat werkt cumulatief”, verduidelijkt hij. “Als ze met lange tussenpozen vier maal een half jaar droog staan, is de grens ook bereikt.” TNO NITG weet bovendien dat de zone boven het grondwater door de capillaire ‘spons’-werking, nog lang nat blijft.
Eind vorige week kreeg Van Doorn van NITG vanuit de Bouwdienst, Riza en andere hoeken van het ministerie van Verkeer en Waterstaat, instemmende reacties op zijn advies. Niettemin was het Hoogheemraadschap van Rijnland toen al begonnen met het inlaten van brak water van de Hollandsche IJssel.
Waterschappen zijn daarin tot op hoge mate autonoom, bevestigt van Doorn het eigengereide optreden. Maar hij vreest bovendien dat veel waterschappen hun handelwijze baseren op hoofdstukken uit een verouderde nota waterhuishouding van begin jaren ’80. die nooit herschreven zijn.