Algemeen

Wereldprimeur: stedeling verdringt plattelander

Voor het eerst in de geschiedenis zal de wereld meer stedelingen kennen dan plattelanders. Vanaf volgend jaar woont meer dan de helft van de wereldbevolking, 3,3 miljard mensen, in stedelijke gebieden. Dat aantal zal rond 2030 zijn opgelopen tot bijna vijf miljard ofwel zes op elke tien wereldburgers, aldus het woensdag verschenen wereldbevolkingrapport van de Verenigde Naties.

De volkerenorganisatie rept van een „revolutie in het denken“ die nodig is om deze historische ontwikkeling in goede banen te leiden. Volgens Thoraya Ahmed Obaid, baas van de VN-afdeling voor bevolkingsgroei Unfpa, moeten beleidsmakers in de wereld zich niet langer verzetten tegen verstedelijking, omdat de trend niet meer te stoppen is. Veel landen moeten juist een andere politiek voeren om economisch groei te bevorderen vanuit de steden, met oog voor sociale en milieuproblemen.

De VN verwachten dat het aantal 'megasteden' met meer dan tien miljoen inwoners zal blijven groeien, maar dat uiteindelijk de meeste mensen zullen wonen in steden die minder dan 500.000 inwoners tellen. De grootste groei zal zich voordoen in Afrika, Azië en Latijns-Amerika.

De onderzoekers van de VN beschouwen deze ontwikkeling niet alleen als zorgelijk. Ze stellen juist vast dat gestage economische groei, die weer nodig is om armoede te bestrijden, in de geschiedenis nog nooit zonder verstedelijking heeft plaatsgehad. Het is dan ook juist zaak om armoede in steden te bestrijden en ook de opmars van sloppenwijken - waar nu al een miljard mensen wonen - te stoppen door betaalbare huizen te bouwen met acceptabele voorzieningen. „Accepteer ook het recht van armen om in een stad te wonen. Het is hun beste hoop op een leven in meer welvaart. Ontmoedig het niet langer en sta toe dat steden groeien”, zo adviseert het rapport dan ook.

De stedelijke bevolking van vooral Azië zal zeer hard groeien. Tot 2030 zal het aantal stedelingen groeien van 1,4 miljard tot 2,6 miljard. In Afrika gaat het om een groei van bijna 300 miljoen nu tot circa 740 miljoen. In Latijns-Amerika (inclusief het Caribisch gebied) gaat het om een toename van bijna 400 miljoen nu tot meer dan 600 miljoen.

De groei is overigens vooral het gevolg van natuurlijke aanwas en niet zozeer van een migratie van het platteland naar de stad. Landen als China en Vietnam vormen hierop overigens een uitzondering. Opvallend is verder dat de steden in ontwikkelingslanden in de komende decennia zeer vaak het domein zullen zijn van mensen jonger dan 25 jaar. Dat betekent dat het sociaal en economische beleid in heel veel steden op deze groep toegesneden zal moeten worden.

Het welvarende Nederland behoort overigens al lange tijd tot de landen met een grote verstedelijking. Volgens VN-opgave is 81 procent van de Nederlanders een stedeling, vergelijkbaar met de Verenigde Staten. De Nederlandse steden zullen de komende jaren wel verder groeien, zelfs relatief sneller dan in landen als Duitsland en Frankrijk.