Wat is een warmteterugwininstallatie?

Frisse lucht draagt bij aan een prettig binnenklimaat, maar ventileren kan ook warmte kosten. Vooral in goed geïsoleerde woningen merk je dat koude buitenlucht meer verwarming nodig maakt, terwijl verwarmde binnenlucht naar buiten verdwijnt. Die luchtverversing blijft nodig, want vocht, geuren en andere stoffen moeten worden afgevoerd. De vraag is dus niet óf je ventileert, maar hoe je de warmte in jouw woning beter vasthoudt. Als je weet wat er met de afgevoerde lucht gebeurt, kun je beter beoordelen welke ventilatievorm bij jouw woning past en hoeveel verwarming je daarnaast nog nodig hebt.

Lucht verversen in huis

Ventileren zorgt voor aanvoer van buitenlucht en afvoer van gebruikte binnenlucht, zodat vocht en vervuiling zich minder ophopen. Bij een warmteterugwininstallatie lopen de aan- en afvoer van lucht via kanalen en roosters, waardoor je de ventilatie gecontroleerd kunt regelen. Lucht wordt afgevoerd uit ruimten zoals de keuken en badkamer, waar relatief veel vocht en geuren ontstaan. Tegelijk komt verse lucht binnen in verblijfsruimten, zoals de woonkamer en slaapkamers, waar je langdurig aanwezig bent. Een goede afstelling is nodig, want te weinig luchtverversing kan de luchtvochtigheid verhogen en het binnenklimaat minder aangenaam maken. Ook de plaats van de roosters verdient aandacht, zodat de verse lucht zich goed door de ruimten verspreidt. Wil je extra luchten, dan kun je nog steeds een raam openen. De ventilatie zorgt intussen voor regelmatige luchtverversing.

Warmte uit afgevoerde lucht

Binnen een warmteterugwininstallatie passeren de afgevoerde binnenlucht en de aangevoerde buitenlucht een warmtewisselaar, zonder dat ze zich normaal gesproken mengen. De warme binnenlucht draagt daar een deel van haar warmte over aan de koudere buitenlucht, voordat zij de woning verlaat. Daardoor komt de verse lucht minder koud binnen en hoeft jouw verwarming doorgaans minder warmte te leveren. Hoeveel warmte wordt teruggewonnen, hangt onder meer af van het rendement van de warmtewisselaar en de ingestelde hoeveelheid lucht. Schone filters en goed onderhouden luchtkanalen dragen bovendien bij aan een goede werking en voldoende luchttoevoer. In warme perioden is die warmteoverdracht niet altijd wenselijk. Afhankelijk van de uitvoering kan een voorziening de warmtewisselaar dan omzeilen, zodat je kunt blijven ventileren zonder onnodig warmte terug te winnen.

Verschil met gewone ventilatie

Gewone mechanische ventilatie voert gebruikte lucht af, terwijl verse buitenlucht via roosters of openingen de woning binnenkomt. De warmte in de afgevoerde lucht gaat daarbij grotendeels verloren, waardoor de verwarming meer moet aanvullen. Bij een warmteterugwininstallatie is zowel de toevoer als de afvoer mechanisch geregeld en wordt warmte overgedragen van de afgevoerde aan de aangevoerde lucht. Daarvoor zijn geschikte luchtkanalen en voldoende ruimte nodig, wat vooral bij bestaande woningen aandacht verdient. Ook het schoonmaken van filters hoort erbij, omdat vervuilde filters de luchttoevoer kunnen beperken. Welke uitvoering bij jouw woning past, hangt af van de indeling, de isolatie en de aanwezige ventilatievoorzieningen. Een goede beoordeling voorkomt dat je een ventilatievorm kiest die lastig in te bouwen of moeilijk af te stellen is.

Verwarming blijft soms nodig

Hoewel een warmteterugwininstallatie warmte behoudt tijdens het ventileren, maakt dat jouw verwarmingsinstallatie niet overbodig. De aangevoerde lucht neemt maar een deel van de warmte uit de afgevoerde lucht over en is dus niet vanzelf warm genoeg. Op koude dagen moet de verwarming nog steeds warmte leveren om de gewenste binnentemperatuur te bereiken. Een warmtepomp of ander verwarmingssysteem heeft een andere functie: het verwarmt de woning, terwijl ventilatie de lucht ververst. Beide functies kunnen elkaar aanvullen, zeker wanneer de woning goed geïsoleerd is en de ventilatie zorgvuldig is afgesteld. Ook onderhoud blijft nodig, want verstopte filters of verkeerd ingestelde ventilatie kunnen het comfort en de werking beïnvloeden. Laat daarom de mogelijkheden in jouw woning beoordelen, zodat ventilatie, warmtebehoud en verwarming goed op elkaar aansluiten.