Vooroverleg leidde soms tot prijsopdrijving

In de provincie Noord-Holland vond voor het leggen van asfalt regelmatig vooroverleg plaats tussen de acht grote bouwers. Dat hebben medewerkers van Ballast Nedam Infra en HBG Civiel toegegeven tijdens de bouwenquête. Volgens hoofd bedrijfsbureau Ter Hoeve van HBG Civiel leidde dit in enkele gevallen tot prijsopdrijving.

Aan het systeem van vooroverleg zou een einde zijn gekomen nadat in Zembla de eerste onthullingen over de bouwfraude waren gedaan. Regiodirecteur Folkerts van Ballast Nedam heeft achteraf zijn schaduwboekhouding van het vooroverleg vernietigd. Ter Hoeve van HBG heeft zijn "schriftje" bewaard en overhandigd aan de enquêtecommissie.

In een aparte geheime boekhouding hield Ter Hoeve de onderlinge verdeling van werk op Schiphol bij. Hij bevestigde hiermee de onthullingen over het bestaan van 'de Schipholclub' die al bleken uit de schaduwboekhouding van Koop Tjuchem.

De aannnemers die elkaar in Noord-Holland en Schiphol de bal toespeelden waren KWS, NBM, Ballast Nedam, Vermeer, Koop, Ooms, HBG en Heijmans.
Volgens Ter Hoeve van HBG legden de aannemers bij zo'n vooroverleg eerst gesloten briefjes met de kostprijs voor het project op tafel. Daarna werd gekeken wie het beste de opdracht uit zou kunnen voeren. De bouwer met de meeste ervaring in het gebied en de beste connecties met de opdrachtgever maakte dan de meeste kans.

Prijsopdrijving
De werkelijke prijs waartegen de asfalteringsopdracht in Noord-Holland uitgevoerd zou worden, werd soms 10 tot 15 procent duurder gemaakt dan de kostprijs, aldus Ter Hoeve. Dit gebeurde als bleek dat de raming die de opdrachtgever vantevoren had gemaakt, hoger was. "In mijn praktijk kwam het hooguit één à twee keer per jaar voor dat de kostprijs werd opgeschroefd tot de hoogte van de raming", aldus Ter Hoeve.

Die raming kwam aan het licht door raadsverslagen van gemeenten bij te houden of door goed te luisteren naar loslippige ambtenaren of medewerkers van ingenieursbureaus. Volgens Ter Hoeve ging het om een groep van tien à twintig mensen die hun boekje te buiten gingen.

Zelf had hij twee keer een raming gekregen van het hoofd voorbereiding van een stadsdeelraad in Amsterdam. Van anderen had hij gehoord over een ambtenaar bij Rijkswaterstaat die een raming zou hebben doorgegeven. Eveneens van anderen hoorde Ter Hoeve, dat Grontmij dit zou hebben gedaan.

Volgens Folkerts, die overigens niet sprak over prijsopdrijving, kwamen bouwers soms ook achter de hoogte van de raming door ambtenaren te trakteren op een etentje of theatervoorstelling. In 1999 fêteerde Ballast Nedam drie ambtenaren op een uitgebreid bezoek aan Suriname. De onderneming wilde de rijksbeambten laten zien waartoe de bouwonderneming in staat was bij het bouwen van twee bruggen en de aanleg van dijken.