Vlaamse bouwbarometer verbetert lichtjes

De Vlaamse bouwsector doet het in het tweede kwartaal van 2002 beter dan in de voorgaande twee kwartalen. Dit geldt zowel voor de ruwbouw, de voltooiing als de technieken. Grote uitzondering is de sector van de wegenbouwers, kabel- en leidingleggers.
Dit blijkt uit de driemaandelijkse peiling van Nacebo. De Vlaamse bouwbarometer stijgt in juni boven de magische grens van 100,0 uit en strandt op 100,5. De verbetering situeert zich vooral op het vlak van het werkvolume en, bijgevolg, van de financiële situatie van de bouwbedrijven. De scherpe concurrentiestrijd, het groot aantal slechte betalers en de lage prijzen blijven hen parten spelen.

Drie vierden van de Vlaamse bouwbedrijven zegt momenteel voldoende werk te hebben. 20% heeft zelfs té veel orders te verwerken. Dat is een serieuze verbetering ten opzichte van het vorige kwartaal. Toen had 18% nog te weinig werk. En ook de vooruitzichten zijn nog goed. De meerderheid verwacht het huidige activiteitspeil te kunnen handhaven tijdens de komende maanden. 17% verwacht een verdere stijging. Ook het orderboekje is veel beter gevuld dan vorige keer. 93% heeft nog voor minstens 2 maanden werk. 25% voor meer dan een half jaar. Het gaat hier vooral om algemene en ruwbouwaannemers die hun activiteiten inderdaad op dergelijke termijn moeten plannen.

Dankzij de activiteitstijging is de financiële situatie van heel wat bouwbedrijven verbeterd. Dat mocht ook wel ! Door het slabakkende werkvolume, de verscherping van de concurrentie, de verslechtering van de prijzen en de toename van het aantal laattijdige betalingen, was de winstgevendheid van de bouwbedrijven sterk onder druk komen te staan. Na een periode van constante daling, spreekt in juni 80% van een stabilisatie en 12% van een duidelijke verbetering. Hoofdzakelijk te danken aan de toename van het werkvolume. De prijzen zijn nog steeds slecht: 68% ziet geen verandering ten opzichte van het begin van het jaar, en 19% heeft een daling vastgesteld. De concurrentiestrijd woedt voort: 32% stelt een verzwaring vast. Ruwbouwaannemers moeten vooral concurreren met collega-bedrijven, terwijl de voltooiingssector (schilders en stukadoors) meer af te rekenen heeft met zwartwerkers, die vaak misbruik maken van het bijberoepstatuut. En het aantal laattijdige betalingen blijft groot: 26% spreekt van een toename.
Nader onderzoek wijst uit dat vooral facturen aan particuliere opdrachtgevers al eens onbetaald blijven. 46% van de Vlaamse bouwbedrijven krijgt hiermee te maken. De reden hiervoor is meestal dat deze klant gewoonweg geen geld heeft. "Professionele" klanten, zoals andere vennootschappen of bedrijven, overheden en hoofdaannemers betalen doorgaans wel hun factuur. Met deze laatsten spreken de aannemers wel steevast een langere betalingstermijn af. Terwijl particulieren over het algemeen binnen de maand (moeten) betalen (in 98% van de gevallen), loop deze termijn bij andere klanten op tot twee maanden. 17% van de overheden-opdrachtgevers krijgen het voor mekaar om pas op 90 dagen te moeten betalen.

75% van de bouwbedrijven werkt momenteel met evenveel personeelsleden als in maart. 15% zag zich genoodzaakt mensen te ontslaan. In de volgende maanden denken ze ofwel hun werknemersaantal op peil te houden, ofwel één of meerdere aanwervingen te doen (12%). De aanwervingsbereidheid draait momenteel op een lager pitje. De meesten kijken even de kat uit de boom tot zich een werkelijke heropleving voordoet. 59% ondervindt trouwens nog steeds problemen bij het vinden van geschikt personeel.

Al bij al valt de situatie voor de meerderheid van de Vlaamse bouwbedrijven nog goed mee. 96% is nog steeds tevreden met de gang van zaken in de eigen onderneming.
Ondertussen zijn ook de eerste tekenen van een heropleving van de economie in 2003 daar.

Zoals in de inleiding gezegd, gaat heel deze analyse niet op voor de sector van de wegenbouwers, kabel- en leidingleggers. 30% van hen heeft ronduit té weinig werk. De prijzen liggen zeer slecht (45% spreekt van een verdere daling). De winstgevendheid neemt dus drastisch af. 60% is uitgesproken ontevreden met de huidige situatie. Kortom, er zullen nog heel wat koppen rollen in deze sector ! Temeer nu de infrastructuurinvesteringen, ook en vooral van de lokale besturen, uit blijven. De gemeenteraadsverkiezingen zijn nog niet in zicht, de politiehervorming kost handenvol geld, de overheveling van de middelen van het investeringsfonds zorgt ervoor dat de gemeenten deze niet meer noodzakelijk voor investeringen moeten aanwenden, en de vrijmaking van de energiemarkt zal de intercommunales raken en dus een drastische vermindering van de gemeente-inkomsten meebrengen. Een situatie waarin dus niet zo direct verandering komt.