De Nederlandse burger betaalt niet teveel voor de grond waarop zijn nieuwbouwwoning wordt gebouwd. Dat stelt de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) in een reactie op een rapport van de Vereniging Eigen Huis (VEH). In dat rapport wordt geconcludeerd dat kopers van nieuwbouwwoningen te veel voor hun woning hebben betaald als gevolg van te hoge grondprijzen. Volgens de VNG is deze redenering echter economisch onjuist: de grondprijs is juist een afgeleide van de koopprijs van de woning. De VEH bestrijdt deze argumentatie.
Ook de conclusie dat gemeenten winst hebben gemaakt op de gestegen grondprijzen, wordt door de VNG bestreden: een overheidsinstelling als een gemeente maakt geen winst, maar kent opbrengsten die worden besteed aan publieke doelen. ‘In tegenstelling tot wat VEH beweert, wordt de prijs van de bouwgrond bepaald door de verkoopwaarde van de te bouwen woning: de zogenoemde residuele grondwaardeberekening. De grondprijzen volgen hierbij de huizenprijzen, en niet andersom. Omdat de woningmarkten van regio tot regio en van tijd tot tijd uiteenlopen, zijn ook de grondprijzen verschillend.’
Publieke voorzieningen
De gemeentelijke grondexploitatie wordt gekenmerkt door kosten en opbrengsten , zegt de VNG in haar reactie. ‘Opbrengsten zijn nodig om voor een woningbouwlocatie de kosten van publieke voorzieningen te kunnen dekken. De realisatie daarvan is een taak van de gemeenten. Hierbij gaat het om de inrichting van de openbare ruimte, de aanleg van kabels en leidingen, en, bij grotere locaties, de realisatie van onderwijs- en welzijnsvoorzieningen.’ Dat gemeenten zich wel degelijk inzetten voor betaalbare woningbouw, blijkt volgens VNG uit het onderzoek Relatie woningmarkt-grondmarkt 1991-1998, dat het Kabinet aan de Tweede Kamer heeft gepresenteerd. Daaruit blijkt dat de prijzen in de bestaande voorraad twee keer zo snel zijn gestegen als in de nieuwbouw. Gemeenten hebben de prijsstijgingen dus behoorlijk weten te temperen. ‘Overigens moet we hierbij wel bedenken dat dit slechts een eenmalig effect heeft; alleen de eerste koper profiteert hiervan. Daarna zal deze het huis tegen de actuele marktwaarde verkopen.’
Leuke dingen
De VEH verwijt de VNG dat ze niet inhoudelijk reageert.. Woordvoerder Hans de la Porte: ‘De VNG houdt zich alleen bezig met definities. Een overheidsinstelling, maakt inderdaad geen winst, maar dat doen verenigingen en stichtingen ook niet. Feit is dat sprake is van inkomsten en uitgaven en dat de grondinkomsten slechts gedeeltelijk ten goede komen aan de toekomstige bewoners van nieuwbouwwoningen.’ De la Porte zegt het principe van de residuele grondwaardeberekening niet te bestrijden. ‘Het gaat er ons om dat gemeenten het bedrag dat zij voor de bouwgrond ontvangen niet kunnen of willen verantwoorden. Dat is een mistig gebied en in het ergste geval een black box.’ De VEH zou graag zien dat gemeenten niet het onderste uit de kan eisen, zodat de stichtingskosten omlaag kunnen. ‘Nu zeggen gemeenten dat ze van de opbrengst “leuke dingen doen voor de mensen”, maar ik zou liever zien dat ze goedkoper bouwden.’
Meest gelezen
- Bouw & Wonen Partners:
