Toch geen aangifte in bouwfraude-zaak

Het ministerie van Verkeer en Waterstaat heeft geen aangifte gedaan tegen een ambtenaar, zoals eerder vermeld. Secretaris-Generaal Pans had dat voor de parlementaire enquêtecommissie verklaard. Wel is het ministerie deze week naar justitie gestapt.

Aanleiding was de bekentenis van oud-aannemer Swart, dat hij een hoge ambtenaar had omgekocht. In ruil voor 20.000 gulden zou de ambtenaar niet onthullen dat Swart te veel had gevorderd voor de aanleg van de A22. De zaak zaak is aangekaart bij justitie, maar er is nog geen aangifte gedaan omdat de naam van de betrokken ambtenaar niet bekend is.

Eerder dit jaar deed het ministerie aangifte tegen een hoge ambtenaar die in 1995 op kosten van aannemers naar de Europacupfinale voetbal in Wenen was geweest. Voor deze aangifte baseerde het ministerie zich op een verklaring van Rijkswaterstaat-medewerker Van der Zande, die op eigen kosten naar Wenen was afgezakt voor de wedstrijd Ajax-AC Milan. Daar zag hij zijn superieur met twee aannemers op de tribune zitten.

Concurrentieregels omzeild
Voor de parlementaire enquêtecommissie uitte Van der Zande vandaag zijn vermoeden dat ambtenaren van Rijkswaterstaat hebben samengewerkt met aannemers bij het opstellen van begrotingen. Hij had meermalen gezien dat een fout in de begroting van een aannemer ook voorkwam in de berekeningen van Rijkswaterstaat (RWS). Volgens Van der Zande kan dit geen toeval zijn. Van der Zande heeft dit gemeld aan zijn baas en aan zijn collega's maar die reageerden niet.

De medewerker contractzaken bij Rijkswaterstaat zei verder dat RWS een opdracht tegen de Europese regels in, zonder openbare aanbestedingen heeft toegekend aan de combinatie KWS, Vermeer en Advin. Dat zou zijn gebeurd omdat er tijdsdruk achter het project zat. Het gaat om de aanleg van de verbinding tussen de A10 en de IJ-boulevard, een opdracht van 92 miljoen gulden. Rijkswaterstaat kon de concurrentieregels omzeilen omdat de combinatie danzij specialistische werkzaamheden een octrooi had.

Zelfverrijking
Eerder vertelde de Zuid-Hollandse griffier Van Wieringen-Wagenaar de commissie dat de provincie een aantal ambtenaren heeft aangepakt wegens zelfverrijking. In andere gevallen slaagde de provincie er niet in geruchten te verifiëren. Daardoor is er onduidelijk op welke schaal er fraude is gepleegd.

Het was voor de provincie onmogelijk om te controleren of geruchten over zelfverrijking door ambtenaren juist waren, zei Van Wieringen-Wagenaar. Daartoe ontbreekt het de provincie aan middelen. De betrapte ambtenaren hadden gunsten aangenomen van aannemers. Zo hadden ze gratis hun huis laten opknappen. Ook hadden ze materiaal van de bouwplaats voor eigen gebruik meegenomen.

Gebrekkige controle
In het onderzoek naar de integriteit van de overheid is vandaag als eerste accountant Schimmel gehoord. Die deed voor bureau Arthur Andersen onderzoek naar de afdeling Onderhoud en Beheer van de provincie Zuid-Holland.

Schimmel vertelde de enquêtecommissie dat de provincie niet controleerde of wegwerkzaamheden door aannemers goed uitgevoerd werden. "Aannemers kregen de vrije hand", zei hij. Tijdens zijn onderzoek hoorde Schimmel veel geruchten waaruit naar voren kwam dat enkele ambtenaren belang hadden bij gebrekkige controle, maar te bewijzen viel dit niet.

De accountant stuitte ook op valse facturen voor onderhoud aan fietspaden en vooral bermen en grasvelden. Aannemers werden betaald voor werkzaamheden die helemaal niet werden uitgevoerd. In ruil daarvoor deden ze volgens Schimmel gratis klussen die naar het oordeel van de ambtenaren in het algemeen belang noodzakelijk waren, maar waarvoor de politiek geen toestemming had gegeven. Op die manier werden langdurige procedures omzeild.