Schilders bepleiten verplichte vakkennis voor starters

Traditiegetrouw onderwerpt Bouwunie in het voorjaar enkele honderden Vlaamse schildersbedrijven aan een uitgebreid socio-economisch onderzoek. Op deze manier brengt Bouwunie hun zorgen, problemen en aandachtspunten in kaart. Dit levert ook nu weer boeiende resultaten op. Opvallend is het toegenomen werkvolume en een rendement dat slabakt. Grootste knelpunten zijn het toenemende zwartwerk en het tekort aan geschikte vaklui op de arbeidsmarkt. Schilders zijn milieubewust en willen dat startende schilders een minimum aan technische bagage en bedrijfsbeheerskennis hebben.

In totaal onderwierp Bouwunie 203 Vlaamse schilders, zowel leden als niet-leden van Bouwunie, aan een uitgebreide enquête. Hiervan hebben 40% geen personeel, 39% maximaal 4 werknemers, 10% 5 tot 9 werknemers en 11% 10 of meer medewerkers.

Werkvolume neemt toe, maar ook het zwartwerk en de prijzen liggen laag

90% van de Vlaamse schilders zegt (einde februari) voldoende werk te hebben, terwijl 15% zelfs al te veel om handen heeft (in de huidige bedrijfsstructuur). In vergelijking met enkele maanden geleden, betekent dit voor de meeste bedrijven een verbetering (22%) of status quo. Wat op zich niet slecht is. De wintermaanden zijn wat rustiger dan de maanden waarin de schilder ook buitenwerken kan uitvoeren. De verwachtingen voor de lentemaanden zien er veelbelovend uit. Een op drie voorziet een stijging van de activiteit en de rest verwacht zijn activiteiten op eenzelfde peil te houden. Deze evolutie weerspiegelt zich in het orderboekje van de schildersbedrijven. Dit is bij de grote meerderheid hetzij gegroeid (30%) hetzij ongeveer gelijk gebleven.

De activiteitstoename betekent spijtig genoeg niet dat het rendement van de Vlaamse schildersbedrijven toegenomen is. Dit blijft eerder op eenzelfde niveau hangen. De verklaring daarvoor is terug te vinden in de prijzen die de schilder voor zijn werk kan vragen. Deze liggen té laag, zeggen quasi alle ondervraagde bedrijven. Wat een serieuze bedreiging vormt voor de sector. 13% spreekt van een verdere achteruitgang. De concurrentiestrijd is dan ook hevig. Een op vijf zegt nu duidelijk meer last te ondervinden van concurrenten (collega's, bijberoepers, zwartwerkers, ...) die opdrachten in de wacht slepen omdat ze hun prijs laten zakken. Bovendien moeten de bedrijven afrekenen met een groot aantal slechte betalers. 21% spreekt van een duidelijke toename. Vandaar de eerder negatieve financiële situatie. Deze zou in de komende weken wel wat verbeteren (volgens 27%). En dit omwille van het grotere werkvolume. De prijzen zullen volgens de Vlaamse schilders niet wijzigen.

De wintermaanden lenen zich niet echt tot het aanwerven van personeel. De verwachte activiteitstoename zorgt er wel voor dat 17% van de schildersbedrijven met personeel in de komende weken een of meerdere arbeiders willen aanwerven. 5% van de zelfstandigen is van plan om werkgever te worden. Wat niet zo eenvoudig zal zijn. Werkzoekende schilders zijn dun gezaaid. 61% van de schilders ondervindt problemen bij het zoeken naar geschikte medewerkers. Volgens 24% van hen is dit probleem de jongste tijd groter geworden.

Alles bij elkaar genomen zijn de meeste Vlaamse schilders tevreden met hun bedrijf. Slechts 2% is malcontent. Over de evolutie in de sector laten ze zich minder positief uit. 13% van de ondervraagden is uitgesproken ontevreden. De problemen zijn bekend: te lage prijzen, te veel - vaak oneerlijke - concurrentie en een groeiend aantal klanten die hun factuur niet, slechts gedeeltelijk of te laat betalen.

Erkende firma haalt verfresten op

Schildersafval is vaak "gevaarlijk afval". Het is dus niet zo eenvoudig om dit kwijt te raken. De helft van de Vlaamse schilders laat het verfafval dan ook al ophalen door een erkende firma. Een op drie brengt het naar het containerpark waarvan slechts 12% zegt daar gratis terecht te kunnen. De overige 21% moet daarvoor betalen.
Gevaarlijk en ander afval correct laten ophalen, heeft een prijskaartje. 65% van de Vlaamse schilders is bereid dit te betalen. "We moeten tenslotte iets over hebben voor het milieu". Bouwunie Schilders-Decorateurs startte vier jaar geleden met het project "Borstel uw afval buiten". Dit project is gemaakt op maat van het schildersbedrijf en is conform de milieureglementering. Het deelt het schildersafval in zeven duidelijke stromen op. Deze worden op een correcte manier opgehaald tegen een betaalbare prijs. Zowel kleine als grote schildersbedrijven vinden hun gading in het project. Het afval kan immers naar keuze in verschillende soorten vaten of boxen worden verzameld. 55% van de ondervraagde schilders kent "Borstel uw afval buiten". 16% van hen is er ingestapt. 57% van de schilders die het project niet kennen, zijn erin geïnteresseerd. Afval kwijtraken op een wettelijke én goedkope manier is iets wat vrijwel iedereen niet onverschillig laat.

Veilig werken op een ladder kan tot op 8 meter hoogte

Er is de jongste tijd veel te doen over werken op een ladder. Wie raakt nog wijs uit wat wel en wat niet meer toegelaten is? In Nederland mag men per project (vb het schilderen van de buitengevel van een huis) nog maar maximum 4 uur op een ladder staan. 32% van de ondervraagden staat meer dan 4 uur per week op een ladder. De meningen over tot op welke hoogte je dit nog op een veilige manier kan doen, lopen uiteen. In Nederland wordt een maximumhoogte van 7,5 meter gehanteerd. Ook het NAVB (het preventieinstituut van de bouwsector) hanteert een maximumhoogte van 8 meter. 44% van de ondervraagde schilders vindt dat dit ook boven de 8 meter mogelijk is. 30% van de schilders vindt zelfs dat dit tot 10 meter nog veilig kan. Voor het schilderen van een topgevel staat men zelfs vaak op een ladder van 12 tot 13 meter.
Indien een ladder niet kan of mag, moet de schilder een stelling plaatsen. 38 % van de Vlaamse schilders doet dit regelmatig. Toch doet 58% dit slechts af en toe. Een schilder is trouw aan de ladder. Het komt ook dikwijls voor dat het plaatsen van een stelling niet mogelijk is. Omdat het niet mag van de klant (12%) of omdat er simpelweg geen plaats voor is (33%). Maar ook heel vaak omdat het te duur is (25%). Dit hoewel reeds 83% zelf een stelling bezit, de rest huurt er een.

Technische bagage onontbeerlijk om als schilder te starten

De regering wil de vestigingswetgeving die de toegang tot het beroep regelt, vereenvoudigen. De regeling voor de schilders staat hierbij onder druk. "Schilderen is toch niet moeilijk. Dat kan toch iedereen", zo hoor je vaak. Niets is minder waar. De schildersstiel wordt zwaar onderschat. Op onze vraag waaraan een beginnend schilder moet voldoen, zet 80% van de ondervraagde schilders vakkennis op de eerste plaats. Het kennislijstje wordt aangevuld met algemeen bedrijfsbeheer, veiligheid en wet- en regelgeving. 89% van de Vlaamse schilders vindt de vestigingswetgeving dan ook belangrijk.

Een cruciaal element in het bedrijfsbeheer vormt de kostprijsberekening. Niet minder dan 98% van de schilders is daarvan overtuigd. 62% hanteert hiervoor nog pen en papier. De overige 38% schilders heeft zijn kostprijsberekening geïnformatiseerd. 72% van de schilders wil zijn kennis van deze materie bijschaven. Ze volgen hiertoe cursus (43%), kopen een handboek (33%) of schaffen zich een softwareprogramma aan (24%).