Algemeen

Paniekerige bouwers verlagen prijzen

DEN HAAG (GPD) - De bouwwereld is zodanig in paniek, dat momenteel werk wordt aangenomen onder de kostprijs. Bouwwerkzaamheden worden voor 10 procent onder de prijs, en zodoende met verlies, uitgevoerd. Dit betoogde J. Folkerts, regiodirecteur Noordwest van Ballast Nedam Infra vanochtend bij de openbare verhoren van de parlementaire enquêtecommissie naar de bouwnijverheid.

De paniek is ontstaan door het uitlekken van geheim overleg en prijsafspraken. Dit systeem is door de meeste bedrijven abrupt gestopt. Bouwers weten daardoor niet meer waar ze aan toe zijn. Aan de andere kent speelt mee dat er minder werk voorhanden is.
Het illegale vooroverleg tussen bouwers heeft 'beslist niet voor benadelingen van de opdrachtgever' gezorgd. De opdrachtgever, vaak de overheid, heeft niet te veel betaald. Volgens Folkerts noemden bouwers in geheim vooroverleg andere prijzen dan de prijs waar ze het bouwwerk uiteindelijk voor konden maken. De andere prijs was de kostprijs voor het bouwwerk minus tegoeden die de mededingers bij elkaar open hadden staan van eerdere aanbestedingen. Wie nog veel tegoeden had, kon laag inschrijven in het vooroverleg.

Die 'goedkoopste' bouwer in het vooroverleg kreeg het werk. Aan de klant vroeg hij echter gewoon de kostprijs. Het bouwwerk was volgens Folkerts niet te bouwen voor de laagste prijs die in het vooroverleg op tafel kwam. Folkerts gebruikte voor de commissie een voorbeeld met een bouwwerk dat 1 miljoen gulden zou moeten kosten. De laagste inschrijver schreef in voor 800.000 gulden. De 200.000 gulden verschil werd gedeeld door het aantal inschrijvers. Dat verschil was op papier het tegoed. Folkerts ondernam veel om een goede relatie te krijgen met opdrachtgevers. Zo zorgde hij ervoor dat hij werd uitgenodigd om in te schrijven bij aanbestedingen. Hij ging met ze eten, naar het theater en éénmaal op reis naar Suriname waar Ballast Nedam een brug bouwde. Mee naar Suriname gingen ook een hoge ambtenaar van Rijkswaterstaat Noord-Holland, een hoge ambtenaar van de provincie Noord-Holland en op uitnodiging van Ballast Nedam in Friesland, een ambtenaar van de gemeente Harlingen. Ballast probeerde de opdracht te krijgen voor de nieuwe haven in Harlingen. Volgens Folkerts is nooit geld gegeven aan ambtenaren.

De afspraakpraktijken zijn volgens Folkerts abrupt gestopt in november 2001, kort na een uitzending van het televisieprogramma Zembla. Daarin werd het bestaan onthuld van illegaal vooroverleg en prijsafspraken door klokkenluider A. Bos, ex-directeur van Koop Tjuchem. De hoofddirectie van Ballast Nedam riep de regiodirecteuren bij elkaar en sommeerde dat ze het systeem moesten stoppen. Wie door zou gaan, werd ontslagen. Volgens Folkerts is het systeem ook daadwerkelijk gestopt. Onderlinge tegoeden bestaan niet meer. Velletjes papier waarop hij de afspraken bijhield, heeft hij vernietigd.

De hoofddirectie wist volgens Folkerts al voor de Zembla-uitzending van het systeem, maar liet het bestaan. De regiodirecteur kon niet aangeven wat de hoofddirectie precies wist, bijvoorbeeld dat Folkerts notities maakte op velletjes papier.