NL: Gemeenten claimen vijf miljoen euro

De tachtig gemeenten gebundeld in de stichting Regres, claimen 5 miljoen euro van de aannemerij. Onder aanvoering van Utrecht zijn 175 zaken ingediend bij de Raad van Arbitrage. Daar zijn nu in totaal duizend bouwfraudegeschillen neergelegd. De raad verwacht na enkele cruciale uitspraken een massale schikking.

Bijna de helft van de duizend zaken die bij de Raad van Arbitrage aanhangig zijn gemaakt in het kader van de ‘bouwfraude’, is afkomstig van de gemeente Amsterdam.

De hoofdstad spant met 450 zaken de kroon. De stichting Regres Bouwnijverheid heeft 175 zaken ingediend, de rijksoverheid 110 en ProRail 51. Verder zijn er zaken neergelegd door provincies, waterschappen en bedrijven.
De Raad van Arbitrage neemt 55 van de duizend zaken nu al in behandeling. De overige zaken zijn pro forma ingediend, aldus adjunct-directeur Y. de Mul van de arbitrageraad. “Als we die echt allemaal moeten behandelen, hebben we een probleem”, zegt hij. De Mul denkt echter niet dat het zover komt. Veel opdrachtgevers zullen naar de civiele rechter stappen. Bovendien verwacht hij dat na de eerste uitspraken partijen om de tafel gaan zitten om tot een schikking te komen.
“De eerste zaak zal toch een soort proefproces zijn. Veel opdrachtgevers wachten die zaak af voordat ze stappen ondernemen.” De Mul verwacht dat de Raad van Arbitrage pas over een jaar het eerste vonnis velt.

Laag
De claim van 5 miljoen euro die de stichting Regres heeft ingediend, valt relatief laag uit omdat de samenwerkende gemeenten zich beperken tot de feitelijke verrekeningen uit de schaduwboekhouding en dan uitkomen op een ophoogpercentage van 8,8 procent. Betalingen in werk en natura zijn buiten de claim gehouden.
De berekeningen van de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) die uitgaan van 10 procent, beschouwt de stichting als een steuntje in de rug. De NMa adviseerde eerder deze week bij de presentatie van haar jaarverslag dat gemeenten de 10 procent goed kunnen gebruiken als uitgangspunt bij de claims die ze willen indienen.
De club van tachtig zal deze zomer gebruiken voor de uitwerking van de te volgen strategie. Daarbij trekken de leden hun eigen plan in het rondkrijgen van de bewijsvoering, licht woordvoerder S. Terlingen namens Regres-voorzitter J. van Zanen (tevens wethouder Utrecht) van de stichting toe. Volgens Terlingen is de kans van slagen allerminst zeker, omdat een rechter zich alleen met bewijzen laat overtuigen.
De 8,8 procent waarmee de stichting werkt, is gebaseerd op feitelijke onderlinge betalingen tussen aannemers bij de verdeling van bouwprojecten. Om geen appels met peren te vergelijken, blijven ‘pepernoten’ die zijn afgerekend in de vorm van andere bouwprojecten of materiële vergoedingen buiten beschouwing. De stichting geeft overigens de voorkeur aan een civiele procedure boven de Raad van Arbitrage.

Beperkt
In de schaduwboekhouding van Koop Tjuchem komen in totaal 178 gemeenten voor. Zeker de helft heeft besloten geen stappen te ondernemen richting de aannemerij. Zij vinden het benadelingsbedrag te beperkt of menen dat ze helemaal niet zijn benadeeld. Een aantal gemeenten, waaronder in ieder geval Amsterdam, gaat op eigen houtje procederen.