Nederland scoort binnen Europa middelmatig op het gebied van bouwveiligheid. Een gecoördineerde inspectieronde in zeventien Europese landen heeft dat pijnlijk duidelijk gemaakt.
Inspectiediensten van alle EU-landen, aangevuld met IJsland en Noorwegen, controleerden vorig jaar vrijwel gelijktijdig 35.000 bouwplaatsen. Daarbij werd een stortvloed aan overtredingen geconstateerd. Inspecteurs deelden in totaal 65000 waarschuwingen uit, legden 3400 werken stil, schreven 25000 boetes uit en startten duizend juridische procedures.
In Nederland werd op bijna driehonderd van de achthonderd bezochte bouwprojecten het werk stilgelegd omdat er sprake was van een gevaarlijke situatie. Dat komt neer op 37 procent van de geïnspecteerde projecten. Nederland bevindt zich daarmee ver boven het Europese gemiddelde van 7 procent.
Op 44 procent van de onderzochte bouwplaatsen in Nederland werden tekortkomingen geconstateerd aan gebruik en keuze van bouwmaterieel, zoals steigers en ladders. Over heel Europa lag dat percentage op 40 procent. In ons land bleek bovendien op 12 procent van de bouwputten geen veiligheids- en gezondheidsplan te zijn en was ook geen coördinator aangesteld. Op die punten week Nederland nauwelijks af van de rest.
Volgens J. Blok, manager strategie van de Arbeidsinspectie en nauw betrokken bij de Europese inspectiecampagne, moeten de cijfers wel worden genuanceerd. Vergelijken is, zo zegt hij, altijd lastig. “Landen hanteren verschillende registratiemethoden. In sommige staten verdwijnen bijvoorbeeld alleen de langdurige stilleggingen in de boeken. In Nederland worden ook de korte stilleggingen meegeteld.”
Lichtzinniger
Niettemin concludeert Blok dat Nederland op het punt van veiligheid in de bouw “een middenmoter” is binnen Europa. Nederland moet onder andere Zweden, Noorwegen en België voor laten gaan. In Spanje en Portugal daarentegen wordt veel lichtzinniger omgesprongen met de veiligheid van bouwvakkers dan in Nederland.
“Dat zie je ook af aan het aantal ongevallen”, zegt Blok. “In Spanje gebeuren in de bouw relatief vijf keer zo veel ongelukken als in ons land.” Tijdens de inspecties vorig jaar werd in Portugal op maar liefst 88 procent van de bouwlocaties het werk stilgelegd. In Spanje betrof dat ruim 10 procent van de projecten.
Het grote aantal overtredingen dat tijdens de Europese bouwcontrole naar boven is gekomen, heeft Blok niet verrast. “Het is bekend dat de veiligheid in de bouw naar een hoger plan moet. Daarom is deze campagne ook gehouden”, zegt hij. “Toch blijft het triest dat er nog zoveel tekortkomingen worden geconstateerd. De noodzaak om te blijven controleren is weer eens aangetoond.”
Het tijdelijke karakter van de bouwplaats, de toegenomen concurrentie, tijdsdruk, taalproblemen en almaar wisselende onderaannemers zijn volgens Blok de voornaamste oorzaken van een de matige veiligheid in de bouw. “Er wordt ook nog niet genoeg planmatig gewerkt. Men puzzelt nog veel te veel zelf uit op de bouwplaatsen.”
Dit jaar worden de Europese bouwinspecties herhaald. Nadruk zal dan liggen op valgevaar, vallende voorwerpen en aanrijdgevaar.
Meest gelezen
- Bouw & Wonen Partners:
