Lichte constructie opbouw lijkt te zweven

Op de polikliniek van het VU Medisch Centrum in Amsterdam verrijst een kantoorgebouw met vier verdiepingen. Het is niet alleen licht van gewicht, maar het is ook zo ontworpen dat het bijna lijkt te zweven.

Tijdens de bouw van de opbouwvan vier verdiepingen fungeert het dak van de polikliniek van het VU Medisch Centrum in Amsterdam als bouwterrein en opslagplaats.

De ontwerper van de opbouw is Obbe Groenhout van Het Architectenforum in Amsterdam. Zijn verhaal is eenvoudig en helder.
Er was behoefte aan huisvesting buiten de polikliniek. Dat kon op het dak, want bij de bouw in 1985 is daar constructief rekening mee gehouden. Om vier verdiepingen te kunnen bouwen, is gekozen voor een lichte constructie van staal, kanaalplaatvloeren, metal-stud binnenwanden en gevelelementen van hout met een aluminium bekleding.
De architect wilde de dakopbouw ook licht laten ogen. Daarom hebben de onderste twee verdiepingen een terugliggende gevel, met staande zwarte golfplaat en zwarte kozijnen. De bovenste twee verdiepingen lijken een zwevende balk, met liggende blauwe aluminium golfplaat. De kleur is verwant aan het blauw van de VU, maar doet ook denken aan de lak die de auto-industrie gebruikt. “De opbouw is een vreemd ding van een latere tijd dat niets te maken heeft met wat eronder zit”, aldus Groenhout.
Volgens assistent-projectleider ing. S. te Hoonte van BAM Utiliteitsbouw Regio Amsterdam is de uitvoering niet wezenlijk anders dan van een gebouw op de begane grond. Technisch en qua logistiek is het dak echter wel een lastige bouwplaats. Op het dak van de polikliniek staat een vaste kraan. Alle bouwmaterialen worden meteen op het dak gehesen en neergelegd, waar nodig op platen om de belasting te verdelen. Op de begane grond is geen plaats, daar wordt alle ruimte in beslag genomen door enkele bouwketen en ruimte om auto’s te parkeren. De gewone liften kunnen niet worden gebruikt; die zijn voor de patiënten van de polikliniek. Wel zijn er twee bouwliften.
De bovenste verdieping van het bestaande gebouw is een technische ruimte. Deze vormt een buffer tussen de nieuwbouw en de polikliniek en beperkt de geluidsoverlast. “We waren bang dat het aantrekken van de boutverbindingen van de staalconstructie te veel lawaai zou maken, maar dat is meegevallen”, aldus Te Hoonte.

Kritisch
Het trappenhuis en de liftschachten vormen een kritische plek; daar lopen bouwplaats en polikliniek in elkaar over. Het kan gebeuren dat een patiënt er geen arts in witte jas aantreft, maar een bouwvakker met bouwhelm. “Onze bouwplaats houdt op bij het hekje”, aldus Te Hoonte, wijzend op het traphekje van de bestaande trap.
De liftschachten moeten met vier verdiepingen worden verhoogd. Om de overlast te beperken is de dakvloer in een weekend uit de liftschacht geknipt en verwijderd.
Het bouwen boven een bestaand gebouw verschilt niet veel van het bouwen op de begane grond, maar heeft wel geleid tot het werken met volledig geprefabriceerde gevelelementen, inclusief de beglazing. Ze zijn vervaardigd door Nijhuis uit Rijssen. Ook de staalconstructie, geleverd door Bentstaal uit IJsselstein, hoefde op de bouw alleen nog te worden gemonteerd.
De opbouw is gereed in december. Omstreeks juni 2005 begint de uitvoering van een tweede dakopbouw, die als een tweeling op de huidige lijkt.