Klanten van zwartwerkers aansprakelijk stellen

De PS-parlementsleden Thierry Giet en André Frédéric dienden een wetsvoorstel in waarbij de opdrachtgevers van zwartwerkers gestraft kunnen worden. Het wetsvoorstel stipuleert dat iedereen die werken laat uitvoeren voor een bedrag van minstens 2.500 euro twee documenten vraagt aan de ondernemer: een attest van inschrijving bij de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ) en een document waarin de ondernemer zijn erewoord geeft dat hij geen mensen gaat uitbuiten om er niet-aangegeven voordeel uit te halen. De klant die naliet die documenten te eisen wordt verondersteld op de hoogte te zijn van de ongeoorloofde praktijken van de ondernemer en riskeert een gevangenisstraf tot 5 jaar of 50.000 euro boete. Hij moet ook opdraaien voor de inkomsten die de fiscus of de sociale zekerheid mislopen.

De Confederatie Bouw is het achterliggende idee van het wetsvoorstel genegen. De sector heeft zwaar af te rekenen met zwartwerk. De opdrachtgever responsabiliseren is een goede zaak. Momenteel is in het Belgische recht geen enkele bepaling voorzien waarbij een particuliere opdrachtgever veroordeeld kan worden (wel voor andere opdrachtgevers).

Bij dit wetsvoorstel formuleert de Confederatie Bouw echter enkele opmerkingen:

- Een inschrijving bij de RSZ is er enkel voor een Belgische ondernemer die mensen tewerkstelt. De zelfstandigen kunnen bij de kas waar ze aangesloten zijn terecht. Maar quid de buitenlandse ondernemingen die hier in detachering werken? Zwartwerk speelt zich vooral op dit niveau af.
- Van de tweede verplichting – het document waarin de werkgever zijn erewoord geeft geen mensen te zullen uitbuiten – is de juridische waarde nihil.
- Aan de hand van een attest van de RSZ kan een particulier niet altijd nagaan of een aannemer àl zijn werknemers en voor de volle arbeidstijd heeft gedeclareerd.

Vandaar dat de Confederatie Bouw het wetsvoorstel slechts een kleine stap vindt, die in sommige aspecten ongelukkig gezet is. Om het zwartwerk effectief aan te pakken, is meer vereist. De Confederatie Bouw stelt voor om de voorgestelde maatregelen, die bestraffend zijn, aan te vullen met een stimulerend luik, namelijk een veel verder uitgebouwde fiscale aftrek voor bouw- en verbouwwerken. Daarmee zet men de consument aan een factuur te vragen.