Installateursverdeelden markt samen

Tijdens de zitting van de parlementaire enquêtecommissie bouwnijverheid, die gisteren begon met drie verhoren over de installatiesector was als eerste M. Engels, oud-directeur en bestuurslid van de prijsregelende organisatie Stichting Centraal Bureau voor de Verwarmingsindustrie (CBVI), aan de beurt. Hij gaf aan als directeur van het installatiebedrijf Wolter & Dros langzamerhand op de hoogte te zijn gekomen van de onregelmatigheden. Hij ontkende dat daar bij de vergaderingen met CBVI formeel over is gesproken.

A. van Gelder, voormalig secretaresse van commercieel directeur J. Jonkman van Unica Installatietechniek, liet de commissie weten dat de CBVI wel degelijk op de hoogte was van illegale afspraken. Zij moest elke vrijdagochtend het claimbestand, een eigen schaduwboekhouding, bijwerken.
De secretaresse pleegde dan een telefoontje naar CBVI en VEVA, de prijsregelaar voor de elektrotechnische installateurs. Haar directeur, Jonkman, ontkende daar ooit de opdracht voor te hebben gegeven, maar was wel gewend aan de bijgewerkte lijst op vrijdag.

Koffierondjes
De zogeheten koffierondjes en de vergaderingen in het Zeister kasteel ’t Kerckebosch bleven volgens Van Gelder buiten de agenda’s. Haar directeur ontkende ook dat. “Het was geen geheim overleg. Echt niet, echt niet”, verklaarde hij. Unica-directeur Jonkman legde vervolgens het systeem van de koffierondjes uit. De meedingende installateurs waren aanwezig. Die legden hun prijs op tafel en als die bij de – steeds wisselende – voorzitter lagen, werd afgesproken of aanbieder met de laagste prijs, dan wel die met de op één na laagste prijs het werk mocht krijgen. Daarna werd gekeken wie dat was en hoe die in het claimbestand stond. Degene waarbij hij de grootste schuld had, kreeg het werk voor de eerder afgesproken prijs. Het systeem kon overigens alleen bestaan bij de gratie van de opdrachtgevers, zo bleek tijdens de verhoren. Deze kozen op laagste prijs, waardoor degene die aan de beurt was, slechts de laagste prijs hoefde in te dienen.
In sociëteit Kerckebosch, waar een stuk of tien grote installateurs eens in de twee maanden bij elkaar kwamen, werden volgens Jonkman vooral ruzies beslecht tussen bedrijven. Het kwam ook voor dat claimbestanden in het kasteel in Zeist werden vergeleken als bedrijven onderling verschillen ontdekten. Jonkman wees de parlementaire enquêtecommissie erop dat bij zijn afscheid eind 1999 ook een e-sociëteit in oprichting was, speciaal voor de elektrotechniek. Hoe die zich heeft ontwikkeld en wie eraan deelnamen, wist hij niet meer. De lijst met deelnemers heeft hij bij zijn vertrek weggegooid.