Dit alles brengt met zich mee dat steeds meer Belgen een eigen huis zullen verwerven door een bestaande woning aan te kopen en te renoveren. De verlaging van het BTW-tarief (van 21 % naar 6 %) voor renovatiewerken aan woningen vanaf 5 jaar oud, heeft hen daar nog in gesteund. Ook de verlaging van de registratierechten sinds januari 2002 helpt hen een handje.
De ervaring leert dat 60 % van de renovaties gebeuren naar aanleiding van een verandering van eigenaar.
Deze evolutie is trouwens al jaren aan de gang. Eind jaren zestig, begin jaren zeventig- een periode van stadsvlucht waarbij ook de effecten van de naoorlogse baby-boom volop speelden- lieten meer Belgen een eigen nestje bouwen dan dat ze er een kochten. Ondertussen evolueerde die verhouding naar nog slechts 20 % bouwers tegenover 80 % kopers.
En niet alleen in de woningmarkt, maar ook erbuiten (kantorenmarkt, winkelmarkt, KMO en industrie …), noteren we een groot aantal verbouwings- en renovatieprojecten.
Het aandeel van de renovaties in het totaal van de afgeleverde stedenbouwkundige vergunningen is in tien jaar tijd opgelopen van 28 tot 37 % voor woningen en van 39 tot 51 % voor de niet-residentiële gebouwen (niet-woningen).
| Bouwvergunningen renovaties | ||
| residentieel | niet-residentieel | |
| 1990 | 19 656 | 6 310 |
| 1991 | 19 736 | 6 190 |
| 1992 | 20 401 | 5 875 |
| 1993 | 19 996 | 5 811 |
| 1994 | 19 969 | 5 629 |
| 1995 | 20 306 | 5 386 |
| 1996 | 21 971 | 5 610 |
| 1997 | 21 625 | 5 334 |
| 1998 | 23 460 | 5 554 |
| 1999 | 25 930 | 6 324 |
| 2000 | 25 702 | 6 147 |
| 2001 | 24 359 | 5 724 |
| 2002 | 25 119 | 6 096 |
Bron: NIS
Voor de toekomst verwachten we dat de renovatie- en onderhoudsmarkt een nog belangrijker aandeel in de bouwsector zal innemen.
Gevolgen voor de architect
Uit de jaarlijkse NAV enquête komen volgende resultaten naar voor.
63 % van de architecten heeft meer dan 5 renovatieprojecten per jaar. Dezelfde enquête vorig jaar gaf hier een cijfer van 58 %. We hebben het hier enkel over vergunningsplichtige renovaties. Hier wordt de architect zeker bij betrokken (in principe).
55 % van de architecten heeft meer dan 5 nieuwbouwprojecten per jaar. Dezelfde enquête vorig jaar gaf hier een cijfer van 66,2 %.
Voor 51 % van de architecten is het aandeel van de renovatieprojecten 41 tot 80 % van de totale orderportefeuille. 6 % zegt dat dit aandeel tussen de 80 en 100 %ligt.
De verschuiving naar renovatieprojecten tekent zich dus duidelijk af, ook bij de architecten.
Belangrijkste stimulans voor de renovatiemarkt ziet de architect in een uitbreiding van het premiesysteem (52 %) – vooral op het vlak van groepen/ inkomenscategorieën die in aanmerking komen - en een verlenging van het verlaagde BTW tarief van 6 % (44 %). Een betere promotie van het premiesysteem is evenwel ook belangrijk.
De rol van architect bij renovatie
Op zondag 25 mei organiseerden NAV, de Vlaamse Architectenorganisatie en Follow The Guide, dochtermaatschappij van Roularta Media Group de Vlaamse Renovatiedag. Op deze dag stelden meer dan 90 renovatieprojecten hun deuren open voor de kandidaat bouwheer.
Bij een renovatieproject kan men de kwaliteiten van een creatieve architect ontdekken. Hier moet hij immers werken binnen de grenzen van een bestaande woning. Bij een nieuwbouwproject is de architect niet gebonden aan een bestaande situatie en kan hij samen met de bouwheer alle kanten op. Renovatieprojecten zijn in vele gevallen dan ook de echte meesterwerken van een architect.
De architect vindt dus steeds meer zijn werk bij de renovatieprojecten en bewijst daar zijn meerwaarde. Met de Vlaamse Renovatiedag willen NAV en Follow The Guide de rol en meerwaarde van de architect duidelijk maken aan toekomstige bouwheren.
(Bron: NACEBO en NAV sectoranalyse)
