Daarbij begint een gezonde gebouwomgeving bij de manier waarop een gebouw is gebouwd, onderhouden en gerenoveerd. De materialen die in een gebouw aanwezig zijn spelen een belangrijke rol. Zeker bij bestaande gebouwen is dat relevant, omdat in het verleden materialen zijn toegepast waarvan we inmiddels weten dat ze gezondheidsrisico's kunnen opleveren. Asbest is daar een bekend voorbeeld van.
Verbod gebruik asbest, maar wel nog steeds aanwezig
Asbest werd jarenlang veel toegepast in de bouw vanwege de sterke, isolerende en brandwerende eigenschappen. Daardoor werd het verwerkt in duizenden producten, zoals golfplaten, gevelbekleding, isolatiemateriaal en vloerproducten.Pas begin jaren negentig werd duidelijk hoe schadelijk het materiaal kan zijn. In Nederland geldt sinds 1993 een verbod op het gebruik van asbest in nieuwe toepassingen. Toch komt het nog regelmatig voor in gebouwen die vóór 1994 zijn gebouwd of gerenoveerd.
Dat betekent dat veel woningen, bedrijfspanden, scholen en industriële gebouwen nog asbesthoudende materialen kunnen bevatten. Vooral bij renovatie of onderhoudswerkzaamheden kan dat een rol spelen.
Wanneer asbest een gezondheidsrisico vormt
Asbest is niet automatisch gevaarlijk zolang het materiaal intact blijft. Het risico ontstaat wanneer de vezels vrijkomen en ingeademd worden. Dat kan gebeuren bij beschadiging, slijtage of bewerkingen zoals boren, zagen of slopen.Ingeademde asbestvezels kunnen op lange termijn ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken, zoals longkanker, asbestose of mesothelioom. De kans op ziekte hangt vooral af van de hoeveelheid en duur van de blootstelling.
Renovatie en onderhoud: eerst inventariseren
Bij gebouwen van vóór 1994 is het verstandig om bij renovatie, onderhoud of sloop eerst een asbestinventarisatie uit te laten voeren. Dat geeft inzicht in waar asbest aanwezig is en welke maatregelen nodig zijn om veilig te werken.Voor opdrachtgevers, gebouwbeheerders en aannemers is dit niet alleen verstandig, maar vaak ook wettelijk verplicht bij ingrijpende werkzaamheden. Een inventarisatie voorkomt dat werknemers of gebruikers onbewust aan schadelijke vezels worden blootgesteld.
Wanneer asbest daadwerkelijk moet worden verwijderd, gebeurt dat volgens strikte procedures door gespecialiseerde bedrijven. In zulke situaties kan professionele asbestsanering door Middendorp Montage worden uitgevoerd, waarbij het materiaal gecontroleerd wordt verwijderd en afgevoerd volgens de geldende veiligheidsregels.
Gezond bouwen vraagt ook aandacht voor renovatie bestaande bouw
De discussie over gezond bouwen richt zich vaak op nieuwe materialen, duurzame installaties en energieprestaties. Dat is terecht, maar in de bestaande gebouwvoorraad ligt minstens zo'n belangrijke uitdaging.Een groot deel van de Nederlandse gebouwen stamt uit een periode waarin andere bouwmaterialen en normen gangbaar waren. Door bij renovatieprojecten bewust aandacht te besteden aan materialen zoals asbest, kan de gebouwkwaliteit structureel worden verbeterd.
Gezond bouwen en wonen begint daarom niet alleen bij nieuwbouw, maar juist ook bij het verantwoord beheren, renoveren en verduurzamen van bestaande gebouwen. Door risico's tijdig in kaart te brengen en deskundig aan te pakken, ontstaat een veiligere omgeving voor bewoners, gebruikers én bouwprofessionals.
