Gevelklem voorkomt verzakkingen

Met gebruikmaking van de gevelklem verloopt het slopen en herstellen van metselwerk voor het aanbrengen van een voetloodaansluiting veel doelmatiger. De klem maakt het mogelijk het metselwerk in één keer over een breedte van 5 meter open te breken. Dit levert direct tijds- en kostenbesparingen op.

H. Heetebrij, onderhoudstimmerman in Genemuiden, heeft een gevelklem ontwikkeld voor het aanbrengen van een voetloodaansluiting. Heetebrij is 13 jaar werkzaam bij aannemer Groothuis in Genemuiden en winnaar werd van de Aannemer InnovatiePrijs 2002 voor de door hem ontwikkelde innovatieve deurklem.

Heetebrij: “Door om de 0,7 meter het metselwerk over een hoogte van zeven lagen in te klemmen ontstaat er een soort latei. Hierna schuif je de klem met een voetplaat in de uitgekroosde lintvoeg boven het uit te hakken metselwerk. De bovenzijde van de klem boor je in de gevel. Daarna kun je het voetlood in de ruimte onder deze latei herstellen.”

Heetebrij heeft de klem na 40 jaar slechte praktijkervaringen met herstelwerkzaamheden van metselwerk op eigen initiatief in zijn avonduren ontwikkeld. Voor zijn betrekking bij Groothuis werkte hij al 25 jaar als restauratietimmerman. “In mijn beroep kom je onbeschrijflijk veel ellende tegen. Vooral de schade aan de gevel gaat mij aan het hart. De meeste verzakkingen zie je optreden bij de eerste of tweede lengtevoeg. Ik dacht zo vaak: dat moet toch anders kunnen”, verklaart Heetebrij. Hij experimenteerde in een schuur bij zijn woonhuis in Zwartsluis met een stuk draadeind en een hoefijzer voor de ontwikkeling van het prototype. Bij een praktijkproef bleek het concept succesvol. Fijnsmederij Klein Luchtenbeld, gespecialiseerd in seriewerk te Dalfsen, produceert nu de klem, zij het nog in overzichtelijke aantallen. Voor deze productie heeft Heetebrij zelf een handelsonderneming opgezet. “Voor bescherming van de uitvinding. Daarbij mocht ik als particulier niet leveren aan de groothandel en aannemer.” De voetloodaansluiting is het detail dat bij platte daken de meeste wateroverlast veroorzaakt. Voetlood in gemetselde gevels is bij renovatie van platte daken volgens A.F. van den Hout, directeur van BDA Dakadvies BV het knelpunt van de eerste orde. “Schade komt vooral voor bij de gevels op het zuiden en zuidwesten. Een veel voorkomende herstelmethode is dan het metselwerk over een lengte van 800 millimeter open te hakken om de voetloodaansluiting hoger aan te brengen. Kijk, al isolerend wordt de opstandhoogte al snel te laag. Daardoor moet het voetlood twee of drie voegen hoger worden ingezet. Dit leidt tot veel hak- en breekwerk, De gevel houdt hieraan een serieus litteken over. Na het traditionele hak- en breekwerk metselt de metselaar de sparingen vervolgens weer dicht. En na verharding van de specie worden de nog niet herstelde delen weggebroken en volgt dezelfde procedure. De klem is het antwoord op deze problematiek.”

Voetloodaansluiting in metselwerk dienen zo te zijn gemaakt dat het voetlood in het binnenspouwblad is ingelaten of aan het binnenspouwblad is bevestigd. In de spouw en in het buitenblad moet het voetlood waterdicht zijn. Het lood mag bovendien niet meer dan 80 millimeter uit het metselwerk steken. “Als het lood te breed is kan het in het water hangen. Capillaire werking zorgt voor het opzuigen van water. Het meeste water dat belast, is zakwater uit het metselwerk. Het lood moet dit zakwater naar buiten toe afvoeren. In de praktijk is deze constructie kritisch gebleken. Vaak brengt de dakdekker het lood onzorgvuldig aan. De aansluiting is daardoor niet waterdicht,” licht Van den Hout toe.