Ervaren experts nodig voor verbouwing van Nederland

Van de jarenlange trend van vervroegde uittreding en een voorkeur voor ambitieuze, energieke jongeren, plukt de bouw de wrange vruchten.

Ervaring is dé weg die leidt naar het vermogen om knelpunten adequaat op te lossen. Die boodschap bracht senior consultant dr. G. Geldof van Tauw op het jubileumcongres ‘Van beleid naar uitvoering’ van dit 75-jarige ingenieursbureau.

De ervaren expert is bij de organisatie van het woningbouwbeleid buiten beeld geraakt, meende hij. Wat het beeld bepaalt, zijn de categorieën daaronder; van de beginnelingen tot het competente middenkader. Daar ziet hij mensen opereren die zich de regels eigen hebben gemaakt en daarnaar handelen.
Maar om beleid te maken, is dat volgens hem niet voldoende. “Beleid betekent verandering; dat vraagt alertheid in nieuwe situaties. Daarvoor moet je buiten bestaande kaders kunnen denken”, gaf hij aan, “en daarbij tegelijk wel kunnen instaan voor de consequenties.” Mensen met veel ervaring kunnen dat volgens hem dankzij hun vele impliciete kennis – die niet is over te dragen – en hun op basis hiervan ontwikkelde scherpe intuïtie.
De regels van het vak, van de organisatie, legde hij uit, hebben hun uitwerking: alles lijkt goed bedacht, maar toch, zien we, werkt het niet.

Verbouw
Van de stagnerende woningbouw geeft iedereen een ander de schuld, constateerde Geldof. “Het ligt aan het poldermodel, de vele regels, onvoldoende initiatief bij de projectontwikkelaars of de marktwerking. Het is een discussie met een hoog hullie-zulliegehalte.”
Toch voorspelde hij dat wanneer alleen naar dit soort knelpunten wordt gekeken, uiteindelijk zal blijken dat de zaak toch niet op gang komt. Behalve de genoemde permanente noodzaak van het zoeken buiten bestaande kaders, gaf hij aan brood te zien in een andere benadering van de nieuwbouw. “Geen nieuwbouw maar verbouw”, vatte hij deze filosofie samen. De hele stedenbouw is daarbij te vergelijken één huis. “Dat staat er al. Op basis van dit bestaande huis sla je aan het verbouwen.”
“Bouwen, wonen en onderhoud lopen daarbij parallel. Je begint met een globale visie, gaande het werk worden de plannen bijgesteld. Het proces verloopt niet lineair, maar is voor een belangrijk deel onvoorspelbaar; je weet niet wat je allemaal tegenkomt als je aan de slag gaat.”
In plaats daarvan wordt de bouw veelal benaderd als pure nieuwbouw, weet hij. Een met een strakke, op zichzelf staande planning. “Een verbouwing duurt altijd langer dan gepland. Dat is niet erg, want processen hebben de tijd nodig die ze nodig hebben. Haasten werkt niet. Hoe meer druk er op de ketel wordt gezet, in plaats van de tijd te nemen die nodig is, hoe minder resultaat.”