Energierenovaties via sociale economie leiden tot problemen

Meer dan voorheen vergen de nieuwe normen op de energieprestaties en het binnenklimaat (EPB) doorzicht en vakmanschap bij de plaatsing. Minister Van Brempt wil renovatiewerken voor de aanpassing van woningen aan deze normen overlaten aan laaggeschoolden uit de sociale economie. De Vlaamse Schrijnwerkers en de Vlaamse Confederatie Bouw vrezen voor fiasco’s bij de consumenten. Zij dreigen met een onaangepaste woning opgescheept te zitten. De minister onderschat de complexiteit van de regelgeving. Om professionele schrijnwerkers bij de uitvoering te ondersteunen hebben de Vlaamse Schrijnwerkers en de VCB zelfs specifieke berekeningssoftware moeten laten ontwikkelen.

Bij een viergevelwoning nemen ramen circa 14% van de geveloppervlakte in. Buitenschrijnwerk kan verantwoordelijk zijn voor de helft van de warmteverliezen. Vensters laten veel meer warmte door dan muren, daken en vloeren. Om te verhinderen dat vensters echte koudegaten worden, is het essentieel dat zij door een vakman worden geplaatst.

Het zal bijvoorbeeld niet volstaan enkele of gewone dubbele beglazing te gebruiken. De schrijnwerker zal verbeterde isolerende beglazing moeten gebruiken. Bij de keuze van het glas zal de plaatser er ook rekening mee moeten houden dat de ramen oververhitting van de lokalen tijdens de zomermaanden voorkomen. Tegelijk zal hij een uitgekiende balans moeten vinden tussen isolatie en ventilatie. In heel wat gevallen zullen ramen ventilatieroosters en zonnewering meekrijgen.

De ontwerpers gaan al deze maatregelen niet in detail voorschrijven in hun bestekken. Zij zullen zich doorgaans beperken tot de algemene eisen die in de EPB-wetgeving zijn opgenomen. Meer dan voorheen moeten de uitvoerende schrijnwerkers nu via eigen berekeningen creatieve oplossingen bedenken om aan de voorgeschreven eisen te voldoen.

Om een sluitende afweging tussen de verschillende uitvoeringsvarianten te maken kan de uitvoerder niet buiten een schrijnwerkgericht softwarepakket. Dat is wat de Vlaamse Schrijnwerkers nu juist aan het ontwikkelen zijn, samen met de VCB. Bovendien hebben de Vlaamse Schrijnwerkers momenteel een personeelslid in dienst dat door de BCCA (Belgian Construction Certification Association) gecertificeerd is om als EPB-specialist voor ramen en deuren op te treden.

Min-min-min-situatie

De woonprojecten die in het verleden door sociale economiebedrijven werden gerealiseerd, zijn voor de opdrachtgevers op een fiasco uitgedraaid. Toen ging het nog om traditionele constructies die niet aan de EPB-normen waren onderworpen. Volgens de VCB en de Vlaamse Schrijnwerkers zullen de tekortkomingen in EPB-genormeerde woningen bij de uitvoering via sociale economieprojecten nog desastreuzer zijn.

Minister Van Brempt sprak bij haar voorstel van een win-win-win-situatie. De VCB en de Vlaamse Schrijnwerkers vrezen daarentegen een min-min-min-situatie: hogere energie-uitgaven en meer technische problemen (zoals schimmelvorming) voor de consumenten, meer CO2-uitstoot op lokaal niveau en louter een verschuiving van de tewerkstelling van de reguliere naar de gesubsidieerde sector, wat voor de overheid tot meer uitgaven en minder inkomsten zal leiden.