Effecten stikstof en PFAS breiden zich als olievlek in bouwsector uit

De effecten van de PFAS- en stikstofcrisis worden in Nederland in de komende twee jaar pas echt zichtbaar in de bouwsector. ABN AMRO verwacht in 2020 een krimp van de bouwproductie van 2 procent, terwijl de groei in 2021 waarschijnlijk zal stabiliseren. Deze terugval is niet het gevolg van een dalende vraag, maar van een gebrek aan aanbod. Zo is er een grote vraag naar nieuwe woningen, onderhoud aan wegen en dijken en de verduurzaming van kantoren. Echter tekenen de gevolgen van de overheidsmaatregelen zich steeds duidelijker af in de cijfers en daalt de orderportefeuille van bouwondernemers, omdat zij worden beperkt in hun werkzaamheden. Zo is het aantal afgegeven vergunningen voor nieuwbouwwoningen tussen augustus en oktober 2019 met 28,3 procent gedaald in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar. Voor nieuwe utiliteitsgebouwen bedroeg deze daling 22,1 procent. De afgenomen bedrijvigheid en de onzekerheid over de gevolgen van de PFAS- en stikstofcrisis zorgt volgens ABN AMRO voor een verslechterd sentiment onder bouwondernemers.

Gevolgen niet voor elke branche even groot

Niet elke branche heeft evenveel last van de gevolgen van de PFAS- en stikstofcrisis. ABN AMRO verwacht dat in 2020 de impact vooral groot zal zijn voor de woningbouw (-2,5 procent), utiliteitsbouw (-1 procent) en gww (-3,5 procent). In 2021 ligt in deze drie sectoren een licht herstel in het vooruitzicht. Vooral nieuwbouwprojecten worden geraakt en daardoor zal onderhoud aan bestaande woningen en gebouwen naar voren worden geschoven. Door een gebrek aan bouwprojecten worden ook aanverwante sectoren geraakt. Zo krijgen producenten van hout- en bouwmaterialen in 2020 te maken met een productiedaling van 3 procent en zal ook in 2021 de productie verder dalen. Voor verhuurders van bouwmaterieel wordt in 2020 een krimp van 2 procent verwacht omdat de vraag naar hun machines wegvalt.

Noodzaak tot anders en duurzaam bouwen groeit

Hoe lang de problemen in de bouwsector aanhouden, is onduidelijk en afhankelijk van nieuwe kabinetsmaatregelen. “Doordat er nog steeds vraag naar bouwprojecten is, zullen veel projecten in gang worden gezet zodra dit weer mogelijk is. Dit kan een luchtbel in de orderportefeuille veroorzaken: nu weinig of geen projecten, maar later een stuwmeer. Dit kan ervoor zorgen dat na 2021 de bouwproductie sterk groeit en een inhaalslag gaat maken”, vertelt Madeline Buijs, Sector Econoom Bouw en Vastgoed van ABN AMRO. “Bedrijven die inspelen op de nieuwe realiteit van de bouwsector lopen in de komende jaren het minste risico. De noodzaak om anders en duurzaam te bouwen - stikstofarm, rekening houdend met de natuur, prefab en modulair bouwen - groeit. Bouwbedrijven die deze omslag nu maken, zijn toekomstbestendiger waardoor zij beter in staat zijn om stabiele inkomsten te realiseren doordat milieumaatregelen hun werk minder belemmeren .”