Dragende wanden van lichtdoorlatend beton

Eind van het jaar wil de Duitse firma Litracon de markt op met een bijzonder product: prefabelementen van lichtdoorlatend beton. De betonblokken zijn dragend toe te passen.

Een nieuw soort lichtdoorlatend beton kan menig architect de transparantie bieden die hij in de traditionele betonbouw ontbeert .

Litracon staat voor light transmitting concrete ofwel licht overdragend beton. Uitgangspunt is een (normaliter ongewapende) betonmatrix, waarin 5 procent glasvezel is verwerkt. Op zich is dat niets bijzonders, ware het niet dat deze glasvezel van de lichttransporterende soort is, zoals die ook in de telecommunicatie wordt toegepast.
Anders dan , zoals gebruikelijk, de willekeurig door de betonmortel verspreide kunststofvezels, liggen de glasvezels netjes in het gelid naast elkaar in de breedterichting. En dat heeft effect, zoals de voorbeelden laten zien. Als licht op de ene zijde van de muur valt, wordt dat aan de andere zijde op een enigszins diffuse wijze zichtbaar en dat geldt evenzeer voor (bewegende) schaduwen van mensen of bomen.

Veiliger
Het laat zich raden welke effecten daarmee mogelijk zijn: van kunstobjecten en architectonische spielerei tot serieuze toepassingen, zoals dragende muren en vloeren in allerhande gebouwen, waardoorheen dan voldoende licht valt om nare en onveilige situaties te voorkomen. Dat kunnen parkeergarages zijn of ondergrondse metrostations, maar net zo goed bankgebouwen en soortgelijke utiliteitsgebouwen waarin voldoende lichttoetreding regelmatig in conflict is met de gewenste hoge mate van afscherming.
Daarnaast kan het wellicht ook bij brand goede diensten bewijzen als noodverlichting voor vluchtwegen.

Draagkracht
De toegevoegde en in één richting ingebrachte 5 procent aan glasvezel heeft geen negatieve invloed op de draagkracht van de wand, zo verklaart de uitvinder van het lichtdoorlatend beton op voorhand. Nader onderzoek moet dat definitief uitwijzen.
“Mijn verwachting is, dat dit nieuwe bouwmateriaal het interieur van betonnen gebouwen voorgoed zal veranderen, door het licht en luchtig te maken in plaats van donker en zwaar,” zo zegt de jonge Hongaarse architect Åron Losonczi zonder schroom over zijn geesteskind.
De glasvezels transporteren het licht zodanig goed, dat ook een muur van vele meters dik nog voldoende lichteffect teweeg brengt, zo heeft de uitvinder van het lichtdoorlatende beton op z’n computer berekend. Binnenkort wil hij dat in het echt laten zien in een eenvoudig bouwwerk, zoals een paviljoen of kapel.

Potentie
Åron Losonczi is een Hongaars architect die in Stockholm afstudeerde op het onderwerp ‘glas in de architecuur’, maar daarbij ook te maken kreeg met optische glasvezel. Hij doorzag de architectonische potentie daarvan in het als grijs en zwaar bekend staande beton. Met behulp van de glasvezel dacht hij daarvan juist een letterlijk lichtvoetig bouwmateriaal te kunnen maken.
Met de nodige bravoure benaderde hij glasvezelproducent Schott om gratis een lading oefenmateriaal te kunnen ontvangen. Het altijd naar innovaties zoekende bedrijf onderkende de mogelijkheden meteen. In de woorden van verlichtingsmanager W. Streu: “We zijn altijd op zoek naar nieuwe toepassingen voor onze optische vezels, maar deze heeft zelfs ons zeer verrast.”
De verrassende insteek van Losonczi leidde na enkele succesvolle experimenten en publicaties in kunstbladen en op internet, uiteindelijk tot de oprichting van LiTraCon Gmbh, dat de vermarkting op zich gaan nemen.
Dat nog tot het eind van het jaar moet worden gewacht, alvorens het in Aken gevestigde bedrijf met concrete producten naar buiten treedt, heeft mede te maken met de onderzoeken die momenteel lopen bij de Technische Universiteit van Boedapest. Waarbij met name de constructieve toepassingsmogelijkheden onder de loep worden genomen.

Wensen
Omdat Losonczi uit eigen ervaring weet hoe eigenzinnig en kieskeurig architecten kunnen zijn, gaat LiTraCon ze betrekken bij de samenstelling van het lichtdoorlatend beton. Ze mogen meedenken over welke diameter glasvezel wordt toegepast, van 2 micrometer tot 2 millimeter in diameter, en in welke afmetingen en vorm (grid, logo, fotobeeld enzovoort) en met welk betonmengsel de elementen worden geprefabriceerd.
Insitu storten lijkt vooralsnog niet mogelijk, zolang geen oplossing is gevonden voor het noodzakelijke in één richting plaatsen van de glasvezels.