Dome van binnenuit omhoog getakeld

Bij Vopak Europoort is gisteren op bijzondere wijze een overkapping op een opslagtank geplaatst. Niet alleen heeft de aluminium ‘dome’ een recorddiameter van 72,5 meter, ook werd hij eerst in zijn geheel binnenin de lege opslagtank opgebouwd en vervolgens met lieren ruim 19 meter omhoog getakeld.

De petrochemie in de Rotterdamse Europoort verandert langzaam maar zeker van gezicht. Domineerden jarenlang opslagtanks met nagenoeg platte daken het Rotterdamse voorland, steeds vaker worden er glimmende koepeldaken zichtbaar zoals we die ook aantreffen op zwembaden, sporthallen en discopaleizen. Wordt Europoort ons nieuwe vermaakcentrum?

Verre van dat. De verandering aan de enorme opslagtanks is een zeer serieuze zaak, met uiteraard een commerciële achtergrond. “Deze technische innovatie betekent een kostenbesparing aan onderhoud van bijna 90 procent voor opdrachtgever Vopak,” zo meldt Gerard van der Wilt van A. Hak Industrie met zichtbare trots. Het bedrijf uit Heerjansdam is als onderdeel van de multidisciplinaire aannemer Hak uit Tricht gespecialiseerd in onderhoud en nieuwbouw van (olie)opslagtanks.
De financiële besparing is vooral het gevolg van de keuze voor aluminium als vervanger van het traditionele staal, dat nu eenmaal regelmatig opnieuw van een verflaag moet worden voorzien. Aluminium is in deze toepassing echter nagenoeg onderhoudsvrij. Een jaarlijkse inspectieronde volstaat.
Bovendien is aluminium aanmerkelijk lichter en behoeft de bovenrand van de af te dekken opslagtank daardoor minder verstijving te krijgen. Desondanks weegt de superdome altijd nog zo’n 65.000 kilogram.
Gebruik van aluminium bij opslagtanks is op zich geen nieuwe ontwikkeling. Het formaat van de overkapping wel. Met een diameter van 72,5 meter is het één van de grootste tankdaken ter wereld. De echte innovatie schuilt echter in de wijze van plaatsing van de overkapping. De gebruikelijke methode is het opbouwen van de overkapping op een naastgelegen terrein, van waaruit de (gedeeltelijk) geassembleerde constructie met hijskranen op z’n plek wordt gehesen. In dit geval was die ruimte er niet bij Vopak Terminal Europoort. Bovendien ging het in totaal om vier opslagtanks, met diameters van respectievelijk 52, 62 en 72 meter.

Stapjes
Nadat Tradico Supply & Engineering uit Brielle had voorgesteld om aluminium domes toe te passen, kwam A. Hak Industrie met het interessante idee om ze op te bouwen in de toch al leegstaande opslagtanks en ze vervolgens met behulp van op de tankrand geplaatste lieren naar boven te hijsen. Alzo geschiedde.
Tradico liet de vier aluminium overkappingen in Amerika produceren door Ultraflote en per container naar Nederland verschepen, waar alle onderdelen via een in de zijwand van de tank gebrand gat naar binnen zijn gebracht en gemonteerd. Bij de “koude” montage van de superdome zijn daarbij ruim 50.000 bouten gebruikt. Voor montage en optakelen heeft de kap rondom een speelruimte gekregen van slechts 10 centimeter. Het blijkt in de praktijk voldoende.
Eenmaal boven gekomen wordt een ondersteunende hulpconstructie aangebracht en een extra rand om de tank rondom goed oliedamp- en hemelwaterdicht af te sluiten.
Na de montage, die per dome enkele weken in beslag nam, volgde het meest kritieke moment: het optakelen van de kleinste overkapping met behulp van een twintigtal met de hand aangedreven lieren in stapjes van een meter. Bij de volgende twee domes is deze takeltechniek verfijnd en geautomatiseerd.
Bij het optakelen, gisteren, van de superdome met behulp van elektrisch aangedreven lieren werd in ruwweg een halfuur tijd steeds een stap gemaakt van 2,5 meter, waarna een controlerondje werd ingelast. Toen de overkapping eenmaal op hoogte was gekomen, circa een halve meter boven de rand van de opslagtank, is deze met stalen hulpconstructies direct gefixeerd. Want als de wind opsteekt en onverhoeds vat krijgt op de enorme aluminium “parapluie”, dan zou het leed niet zijn te overzien.

Geïsoleerd
Opslagtank en overkapping worden tot slot geïsoleerd met polyurethaanschuim, want stookolie wordt opgeslagen bij een temperatuur van 55 graden Celsius.
Voor gebruik met andere vloeistoffen is de overkapping door de fabrikant al voorbereid op de latere plaatsing van een zogenoemde “innerfloater”, een emissiebeperkend aluminium deksel dat weliswaar op de vloeistof drijft om de hoeveelheid emissie zo klein mogelijkheid te houden, maar in feite is opgehangen aan de dome.