Commissie drijft Hazewinkel in de hoek

Formeel zat hij er als getuige, maar Hazewinkel moet zich toch vooral ook verdachte hebben gevoeld. Waarom heeft hij pas na de beruchte Zembla-uitzending maatregelen genomen om het verboden vooroverleg te stoppen? Voelt hij zich niet verantwoordelijk dan?, wilde de commissie weten. En: hoe komt het dat zijn bedrijf ook na 1992 is doorgegaan met het maken van prijsafspraken?

Verleden
Meer dan hem lief was moest Hazewinkel teruggrijpen op zaken die in het verleden hebben plaatsgevonden. In een periode bovendien dat de topman nog geen topman van KVWS was. In 1999 trad Hazewinkel aan als bestuursvoorzitter van het bouwconcern. Daarvoor zat hij jarenlang in de top van Condor Wessels, dat in 1998 fuseerde met Koninklijke Volker Stevin. Hoe kan hij dan weten wat er allemaal in de jaren ervoor is gebeurd?

Ja, voor de Zembla-uitzending had hij wel eens geïnformeerd bij de directie van de wegenbouwtak KWS. Want in de krant waren artikelen verschenen over gerommel in de bouw. “Maar de directie reageerde net zo verontwaardigd als ik”, hield Hazewinkel de commissie voor. “Er was dus geen aanleiding om extra alert te zijn.”

Pas na de reportage van Zembla, waarin hij voor het eerst van het fenomeen schaduwboekhouding hoorde en de betrokkenheid van KVWS bij ‘het systeem’ bleek, is Hazewinkel zich gaan verdiepen. “Had ik het eerder moeten weten? Ja, daar worstel ik zelf ook mee. De vraag is echter niet meer relevant. Wat ik er nu maximaal aan kan doen, is er voor zorgen dat het niet meer gebeurt. Ik wil dat niet meer hebben, dat weet iedereen.” Veel liever had Hazewinkel het verhoor gebruikt om vooruit te blikken en stil te staan bij de wijze waarop in Nederland wordt aanbesteed. Pas aan het einde van de ondervraging kreeg hij daartoe de kans. Hazewinkel haalde de Engelse markt aan, waar vooroverleg niet voorkomt omdat de overheid innovatieve contracten sluit met bouwers. “Daar word je als aannemer uitgenodigd om je ideeën en niet om de laagste prijs”, zei Hazewinkel. “Ik hoop dat dat in Nederland ook snel gaat gebeuren.”

Lijdensweg
Want, zo gaf hij aan, daarmee kan een hoop ellende worden voorkomen. Als voorbeeld haalde Hazewinkel de railinframarkt aan. Bij ruim 40 procent van de projecten wordt door de overheid de eis gesteld dat de werkzaamheden ’s nachts worden uitgevoerd. Omdat werknemers verplicht zijn ook overdag te werken, moet KVWS railbouwprojecten aannemen waarbij overdag gewerkt kan worden. Hazewinkel: “En die projecten zijn verliesgevend.”

Een luisterend oor leek de topman niet te vinden bij de commissie. In plaats daarvan stelde die het koninklijke stempel van de bouwonderneming ter discussie. Alsof de lijdensweg van Hazewinkel niet al lang genoeg had geduurd. “Ik ben trots op dat predikaat”, hield hij zich kranig. “Maar dan neemt niet weg dat ook wij ons aan de wet- en regelgeving moeten houden.”