De voorgaande editie van de Bouwbarometer® gaf aan dat de bouw een onzekere toekomst tegemoet ging. In het vierde kwartaal van 2008 blijkt deze onzekerheid terecht. Voor het eerste kwartaal van 2009 wordt bouwbreed een negatieve omzetontwikkeling verwacht, met uitzondering van de installateurs. De negatieve verwachtingen worden waarschijnlijk deels veroorzaakt door een gebrek aan vertrouwen in de toekomst. Sombere berichten omtrent de utiliteitsbouw- en woningbouwcijfers voor 2009 spelen hierin ongetwijfeld een belangrijke rol.
Invloed crisis eind 2008 zichtbaar
In het derde kwartaal van 2008 was de financiële crisis vooralsnog niet te zien aan de omzetcijfers van de sector. Onder invloed van de economische crisis is in het vierde kwartaal de omzetgroei over de gehele breedte van de bouwkolom lager uitgekomen dan werd verwacht. Hiermee is gebroken met de stijgende lijn, die tot en met het derde kwartaal van 2008 doorzette. In dat laatste goede kwartaal nam de omzet van de bouwnijverheid volgens cijfers van het CBS nog met 10,7% toe ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder.
Uit de Bouwbarometer® blijkt dat het sentiment binnen de bouwkolom in het vierde kwartaal van 2008 echter is omgeslagen. In vergelijking met de voorgaande kwartalen zijn er duidelijk minder bedrijven die hun omzet zien stijgen ten opzichte van een jaar eerder. Aannemers GWW en installateurs noteren in het laatste kwartaal van 2008 nog een aardige omzetstijging. Per saldo noteert respectievelijk 19% en 16% van deze bedrijven een omzetstijging. Bij de overige partijen blijft de omzet vrijwel gelijk of daalt licht.
De huidige en verwachte omzetontwikkeling (in %)
Bron: USP/BouwKennis, december 2008
Installateurs verwachten lichte plus
Installateurs verwachten als enige partij in de bouwkolom een positieve omzetontwikkeling in het eerste kwartaal van 2009. Per saldo verwacht 6% meer omzet binnen te halen. Naast de zeer sombere verwachtingen onder handelaren, architecten en aannemers B&U voorziet per saldo 18% van de afbouwers een dalende omzet. Verder denkt per saldo 7% van de aannemers GWW en 3% van de klusbedrijven het eerste kwartaal van 2009 minder omzet te draaien.
Partijen die eerder in de keten zitten, zoals architecten en handelaren, zien de omzet in het vierde kwartaal van 2008 al dalen ten opzichte van een jaar eerder. Deze bedrijven halen een groot deel van de omzet uit grotere bouwprojecten die nu vaak niet meer van de grond komen. Ze hebben daarom eerder last van een omzetdaling dan bedrijven die een aanzienlijk deel van de opdrachten van consumenten krijgen, zoals installateurs.
Onder invloed van de economische crisis is de omzetgroei over de gehele breedte van de bouwkolom lager uitgekomen dan werd verwacht. De voorgaande editie van de Bouwbarometer® gaf aan dat de bouw een onzekere toekomst tegemoet ging. In het vierde kwartaal van 2008 blijkt deze onzekerheid terecht. Of de negatieve verwachtingen daadwerkelijk leiden tot tegenvallende resultaten, zal blijken in de volgende Bouwbarometer®.
