Drukproblemen lijken namelijk vaak op elkaar. Een expansievat kan de oorzaak zijn, maar een nadruppelend ventiel of een klein lek geeft soms bijna hetzelfde beeld. Daarom geven het drukpatroon en het gedrag van het veiligheidsventiel samen meestal de meeste duidelijkheid, nog vóór je onderdelen wisselt. Wijst alles toch richting vervangen, dan scheelt het veel gedoe als je expansievat meteen klopt op maat, aansluiting en voordruk. Dat voorkomt dat je later opnieuw moet bijstellen of weer met drukproblemen zit. Oriënteer je alvast op dit type expensievat.
Deze signalen wijzen vaak richting het expansievat
Je merkt het meestal aan gedrag dat steeds terugkomt, vooral rond opwarmen en afkoelen. Het verschil tussen "koud" en "net verwarmd" laat vaak snel zien of het vat nog dempt zoals het hoort. Herhaalt dat patroon zich, dan heb je een bruikbaar signaal.Een paar signalen die vaak in de richting van het vat wijzen:
- De systeemdruk schommelt duidelijk tussen koud en warm (bijvoorbeeld: na verwarmen duidelijk hoger, na afkoelen weer opvallend lager)
- Regelmatig bijvullen komt steeds terug, omdat de druk binnen korte tijd weer onder je normale niveau zakt
- Het veiligheidsventiel drupt af en toe (natte plek of kalksporen bij de afvoer)
- Een "tik-check" op het vat geeft geen duidelijk verschil tussen een "hol" deel en een "dof/vol" deel (het klinkt overal ongeveer hetzelfde)
Zie dit als aanwijzingen. Het beeld wordt sterker als meerdere signalen tegelijk terugkomen, en vooral rond hetzelfde moment optreden (bijvoorbeeld tijdens/na verwarmen).
Check eerst dit, zodat je niet het verkeerde onderdeel vervangt
Begin met het drukgedrag: dat vertelt vaak of je echt bij het expansievat moet zijn, of dat de oorzaak ergens anders zit. Zo vergroot je de kans dat je in één keer het juiste oplost.Het meest bruikbaar is het verschil tussen twee momenten: de druk als de installatie koud is, en de druk vlak nadat hij heeft gedraaid. Een groot verschil past vaak bij een expansievat dat z'n demping minder goed doet. Daalt de druk ook wanneer alles uit staat en koud is, dan wijst dat vaker op langzaam drukverlies (bijvoorbeeld een lekkage of een ventiel dat doorlaat). Dat herken je aan een druk die rustig blijft zakken, ook zonder te verwarmen.
Het verschil tussen "lucht" en "lekkage" zie je vaak aan het gedrag. Lucht merk je meestal via borrelende radiatoren en "spetteren" bij ontluchten. Lekkage is vaker stil: een koppeling die net vochtig blijft, aanslag rond een verbinding, of een plek die steeds iets donkerder oogt. Maak een verdachte plek droog en kijk later opnieuw: komt het terug, dan heb je je aanwijzing.
Check ook het veiligheidsventiel en de bijvulkraan. Als daar iets druppelt of niet helemaal dicht zit, kan dat hetzelfde drukgedrag geven. Zie je vocht of kalksporen, los dat dan eerst op voordat je onderdelen gaat vervangen.
Zo kies je een passend expansievat (zonder giswerk)
Als het expansievat echt aan de beurt is, zorgt een passend vat meestal voor rustiger drukgedrag: minder pieken tijdens verwarmen en minder wegzakken na afkoelen. Het voorkomt ook gedoe bij montage, zoals een aansluiting die niet past of te weinig ruimte.Kijk niet alleen naar "hetzelfde als wat er hangt", maar ook naar toepassing, ruimte en instellingen. Gaat het om je verwarmingscircuit (radiatoren/vloerverwarming) of om tapwater/boiler? Dat zijn niet automatisch dezelfde vaten. Een kloppende aansluitmaat helpt om het vat zonder improviseren te plaatsen, en voldoende ruimte maakt controle later makkelijker. Een groter vat kan het drukgedrag rustiger maken, maar neemt meer ruimte in en is niet altijd nodig.
Waar het vaak misgaat, is de voordruk. Als die aansluit op jouw systeem, zie je dat terug in stabieler drukgedrag. Klopt de voordruk niet, dan kan het systeem onrustig blijven, ook met een nieuw vat. Even vooraf checken wat logisch is, voorkomt dat je na montage alsnog opnieuw moet leegmaken of bijstellen.
Zelf vervangen of toch uitbesteden: waar het schuurt
Zelf vervangen kan prima als het expansievat goed bereikbaar is en alles netjes aansluit. Bij een nette montage (goed afdichten, aansluitingen echt droog) zie je het effect vaak snel terug: na een paar keer verwarmen blijft de druk meestal veel stabieler.Blijft er na montage ergens vocht zichtbaar of blijft de druk wat heen en weer gaan, kijk dan weer naar de aansluitingen. Maak ze droog en controleer later opnieuw: zo zie je snel of het restvocht was of dat er nog iets niet helemaal dicht zit.
Uitbesteden is vaak prettiger als het vat lastig bereikbaar is, als je twijfelt over de voordruk, of als er meerdere dingen tegelijk spelen (lucht, ventiel, lekkage). Dan geeft een vakman meestal sneller duidelijkheid en vooral weer een installatie die stil en stabiel draait.
