Verdroogde planten

Bij warm weer zal nieuwe aanplant snel slap gaan hangen of verdorren. Maar zelfs de al wat oudere planten vertonen dan verdrogingsverschijnselen. Een gewaarschuwd mens telt voor twee, vandaar dat het nuttig is het belang van water geven nog eens onder de aandacht te brengen.

Wat er in de grond zit tussen de gronddeeltjes of eraan vast, is belangrijk in verband met de vochtvoorziening van de plant. Maar water geeft ook structuur aan een grond. Zandgrond zonder vocht is letterlijk los zand en kleigrond zonder vocht is spijkerhard. De hoeveelheid vocht die voor een plant beschikbaar is, is het verschil tussen het verzadigingspunt en het verwelkingspunt. Het verzadigingspunt is het moment dat de grond zijn absolute maximum heeft bereikt van de hoeveelheid water die ze op kan nemen. Dit is ook het moment waarop planten zeer eenvoudig aan water kunnen komen. Het verwelkingspunt is het moment waarop een plant geen vocht meer kan onttrekken aan de grond. Dit was dus aan de orde in mijn tuin. De nieuwe beplanting was niet meer in staat vocht aan de grond te onttrekken. De planten verslappen en zullen bij langer uitblijven van water verdrogen, wat een onherstelbare schade tot gevolg heeft. De plant zal zeker één maar soms ook meerdere jaren nodig hebben om zich te herstellen.

Een plant in grof zand heeft het minste water tot zijn beschikking, terwijl een plant op humeus zand juist het meeste heeft. Meer nog dan op kleigronden, terwijl die toch meer water kunnen vasthouden. Kleigrond laat water, naarmate de grond droger wordt, moeilijk los, ook al is dat nog wel in de grond aanwezig. Een plant kan een zuigkracht ontwikkelen van maximaal zestien atmosfeer. De krachten in een drogende kleigrond zijn op een gegeven moment groter dan deze zestien atmosfeer, waardoor een plant dus toch zal verwelken. Ook in mijn tuin heb ik te maken met kleigrond en deze vertoonde wel droogtescheuren, maar was nog niet verdroogd. Wel te droog echter voor mijn hortensia's.

Water zorgt dus voor stevigheid van de plant doordat ze de celdruk op peil houdt. Maar dat is niet het enige. Door de verdamping van water door de bladeren ontstaat een enorme zuigende werking in de plant en samen met de worteldruk ontstaat in de plant een opwaartse sapstroom. Deze sapstroom vindt plaats via de houtvaten en voorziet de hele plant van water met voedingszouten zodat de plant groeit. Hierbij maakt het niet uit of de takken of de bladeren hoog of laag aan de boom zitten, iedereen krijgt evenveel. Een boom van enig formaat verbruikt wel 1000 liter per dag en voor een monumentale beuk is op een zonnige dag 8000 liter geen uitzondering.

De verdamping van al dit water verloopt via de huidmondjes die vooral aan de onderkant van de bladeren zitten. Per vierkante millimeter blad zijn er honderden aanwezig waardoor het totale aantal, bijvoorbeeld op een zonnebloemblad, kan oplopen tot 13 miljoen stuks. De verdamping van vocht heeft als voordeel dat het blad afkoelt met een maximum van zo'n tien graden. Des te warmer de dag des te meer zal de plant moeten verdampen om niet te verbranden. Als de plant een vochttekort heeft dan sluiten deze huidmondjes zich om verdamping tegen te gaan. Dit houdt echter ook in dat koolzuurgas niet meer kan worden opgenomen en zonder dat gas kan de plant geen suikers maken en dus niet groeien. Planten zullen in zware tijden dus altijd kiezen voor overleven in plaats van groeien.

Even resumé; bij een vochttekort zal een plant eerst het groeiproces stilleggen. Wordt het tekort groter dan zal de celdruk dalen en gaat de plant slap hangen (mannen u weet nu waardoor het komt). Vervolgens zal bij het uitblijven van water de plant verdrogen. Water is noodzaak voor elke plant. Dat wist u al, maar u weet nu waarom.