Turbulentie in luchtvaart

Hoewel de komende tijd de belangstelling meer uit zal gaan naar de militaire luchtvaart, is het juist de burgerluchtvaart die op dit moment het grootste gevaar loopt. Vooral de Amerikaanse maatschappijen zijn in grote problemen: US Airways en United Airlines zijn al in surseance, American Airlines zou kunnen volgen evenals America West en dit zijn waarlijk geen kleine maatschappijtjes.

Gedurende de eerste Golfoorlog in 1991 kreeg de luchtvaart al zware klappen en het aloude Panam ging ten onder, maar in die periode waren de economie en de luchtvaartmaatschappijen nog zeer gezond; daar is nu natuurlijk geen sprake van.

De maatschappijen hebben geen enkele reserve meer, de kerosineprijzen zijn twee maal zo hoog als een jaar geleden, het aantal boekingen loopt enorm terug en dan vooral op internationale vluchten. United meldt nu al een teruggang van 40 procent in boekingen en dat is op dit moment, nog voor de oorlog echt is uitgebroken. Zelfs zonder een oorlog was het verwachte tekort van de luchtvaartindustrie al geschat op 6,7 miljard dollar.

Mocht de oorlog langer dan drie maanden duren, dan loopt dat geschatte tekort op tot 10,7 miljard en als men daar nog het verlies door angst voor terrorisme bijvoegt komt men tot het respectabele bedrag van rond de 13 miljard dollar.

Politici trachten via een nieuwe wetgeving loongaranties te geven om de gestegen kerosinekosten teniet te doen, maar dat kan men wel vergeten, nu gebleken is dat de 15 miljard dollar die na 11 september werd vergeven ook in een bodemloze put is verdwenen.

Als de oorlog langer mocht duren dan verwacht en de angst voor terroristische aanslagen even groot blijft , is het bijna onvermijdelijk dat United en US Air ook werkelijk geliquideerd zullen worden, vergeef de woordkeuze.

De problemen van de luchtvaartmaatschappijen hebben natuurlijk ook hun weerslag op andere industrieën. Boeing zou de grootste schade lijden als American ten onder zou gaan en Airbus als United echt bankroet zou gaan.

Bovendien heeft Boeing nog een lening ad 1,2 miljard dollar uitstaan bij United voor reeds geleverde 777s. Mocht United bankroet gaan, kan Boeing die tweedehands 777s natuurlijk weer verkopen, maar dat betekent weer dat de vraag naar nieuwe toestellen sterk afneemt.

Hetzelfde geldt voor Airbus, die in het geval van problemen bij US Air en America West met een vloot tweedehandse toestellen blijft zitten.

Dit is slechts een enkel steentje van het domino-effect: onder andere British Airways en El Al hebben een aantal vluchten naar het Midden-Oosten geannuleerd en ook dit heeft weer een direct effect op het internationale luchtnetwerk. Austrian Airlines is voor een groot gedeelte afhankelijk van het vervoer naar de 'gevaarlijke' gebieden en ga zo maar door.

Elke baan in de luchtvaart die verloren gaat, betekent vier banen minder in de aan deze bedrijfstak gerelateerde industrie. Denk daarbij eens aan catering, cruises en internationale pretparken.

Hoe de problematiek moet worden opgelost, is nog totaal onduidelijk. Sommigen prefereren een 'natuurlijke selectie', anderen spreken zelfs weer over het nationaliseren van luchtvaartmaatschappijen.

Het zal u duidelijk zijn dat ik niemand kan aanraden in deze industrie te beleggen, noch enig belang te nemen in enige daaraan gerelateerde bedrijven.