Toenemend belang van de renovatiemarkt
De renovatiemarkt neemt een groeiend aandeel in de totale woningbouwactiviteit in. De redenen zijn divers. Naast de eigenlijke sanering - het woningenpark veroudert onvermijdelijk continu - moeten heel wat woningen worden aangepast aan de specifieke noden van de gebruiker zoals het aanbrengen van modern comfort, het uitbreiden van een te kleine woning, het praktischer indelen van een oud huis, enzovoort.
Daarnaast is nieuwbouw niet meer voor iedereen weggelegd. Bouwgrond is duur en moeilijk te vinden. Het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen (RSV) beperkt het aantal nieuwe woningen en de overheden worden strenger in het toekennen van stedenbouwkundige vergunningen. Dit alles brengt met zich dat steeds meer Vlamingen een eigen huis verwerven door een bestaande woning aan te kopen en te renoveren. De verlaging van het BTW-tarief (van 21% naar 6%) voor renovatiewerken aan woningen van 5 jaar en ouder steunt hen daarin. Ook de verlaging van de registratierechten helpt een handje.
De ervaring leert dat 60% van de renovatiewerken aan woningen gebeuren naar aanleiding van een verandering van eigenaar. Deze evolutie is trouwens al jaren aan de gang. Eind jaren zestig, begin jaren zeventig - een periode van stadsvlucht en van meer vraag naar woningen door de naoorloogse baby-boomgeneratie - lieten meer Vlamingen een eigen nestje bouwen dan dat ze er een kochten. Ondertussen evolueerde die verhouding naar nog slechts 20% bouwers en 80% kopers.
Deze evolutie blijkt ook uit de vergunningencijfers. Het aandeel van de renovaties in het totaal van de afgeleverde stedenbouwkundige vergunningen is in tien jaar tijd opgelopen van 28 tot 35%. Enkel voor doorgedreven renovatiewerken is een stedenbouwkundige vergunning nodig. De meeste renovatieprojecten zijn niet zo ingrijpend. In de toekomst zal de renovatie- en onderhoudsmarkt een nog belangrijker aandeel in de bouwsector innemen.
Stedenbouwkundige vergunningen voor renovaties aan woningen (België)
Bouwunie-studiedienst op basis van NIS
Stedenbouwkundige vergunningen voor renovaties aan woningen (Vlaanderen)
Bouwunie-studiedienst op basis van NIS
Deze evolutie heeft ook zijn economische gevolgen voor de bouwbedrijven die zich meer en meer heroriënteren: minder nieuwbouwprojecten, meer renovaties. In het begin van de jaren 1990 bedroeg het aandeel van de renovatie in de totale omzet amper 25%. Dat is nu opgelopen tot 41%.
BTW-tarief van 6% voor renovatiewerken aan woningen tussen 5 en 15 jaar oud
Als Europa niet tot een eenparig besluit komt, loopt op het einde van het jaar de toepassing van het verlaagde BTW-tarief (6% i.p.v.. 21%) voor renovatiewerken aan woningen tussen vijf en vijftien jaar oud af. Deze maatregel die van kracht werd op 1 januari 2001 heeft een duidelijke verschuiving teweeggebracht van het zwarte naar het reguliere circuit. En meer werk in een arbeidsintensieve sector als de bouw staat onmiddellijk gelijk met meer jobs. Bouwunie is bijgevolg vurig pleitbezorger van het definitief invoeren van een BTW-tarief van 6% voor renovatiewerken aan woningen tussen vijf en vijftien jaar oud. Het gaat hier om niet minder dan 500.000 woningen. Onderzoek van Bouwunie wijst uit dat een stopzetting van het verlaagde BTW-tarief zware gevolgen heeft voor de bouwsector. Verbouwers stellen dan hun werken uit of schakelen zwartwerkers in. Waardoor de bouwbedrijven minder werk hebben en 7.000 jobs verloren dreigen te gaan. Bouwunie vraagt minister van Financiën Reynders om de nodige druk te blijven uitoefenen op zijn Europese collega’s voor het behoud van het BTW-tarief van 6% voor renovatiewerken. Een toename van het zwartwerk en een daling van de werkgelegenheid in de bouwsector kan de Belgische economie echt wel missen.
