Oordeel commissie zal lang nagalmen

Bouwcombinaties, Vinex-locaties, zwarte lijsten en enveloppen. Het zijn slechts vier onderwerpen waarover de parlementaire enquêtecommissie bouwnijverheid uitspraken zal doen.

Onder leiding van voorzitter Vos (GroenLinks) velt de Tweede Kamer morgen een eerste oordeel over de bouwsector in zijn geheel.

Het rapport zal duizenden pagina’s omvatten waarin tientallen onderwerpen aan bod komen. Vooral de aanbevelingen zijn belangrijk om in de gaten te houden. De richting die de commissie daarin aangeeft, zal maatgevend zijn voor de toekomst van de sector in de breedste zin van het woord.
Tijdens de openbare verhoren kwam een scala van individuele zaken aan de orde. Al deze onderwerpen zullen nu terugkomen in het rapport. Wat ging er fout bij de jeugdinrichting Doggershoek, de waterkering in Kampen, het Gelredome en de fietsbrug in Zwolle. En wat liep niet lekker bij de hogesnelheidslijn en Noord-Zuidlijn. Aparte aandacht krijgen de Schipholtunnel en de Vinex-locaties.
De schaduwboekhoudingen van de aannemers, de ‘koffierondjes’ van installateurs en de afspraken tussen toeleveranciers komen zeker uitgebreid aan bod in het rapport. De commissie wil in de toekomst vooral normale marktwerking en gezonde concurrentie en zal zeker met voorstellen komen voor strenger toezicht op dit terrein.
De commissie zal verder een oordeel geven over de positie van accountants die bouwbedrijven controleren. De falende aanpak van de Nederlandse Mededingingsautoriteit zal aan bod komen, met een pakket maatregelen waardoor de kartelpolitie in de toekomst krachtdadiger kan optreden. Directeur-generaal Kist beklaagde zich bijvoorbeeld voor de commissie dat zijn handen gebonden zijn als belastend materiaal thuis wordt bewaard.

Combinaties
Veel belangrijker voor de sector is de vraag of in de toekomst nog bouwcombinaties mogen worden gevormd. Combinaties van verschillende aannemers bekleden op dit moment een uitzonderingspositie in de Mededingingswet. Ook de toekomst van publiek-private samenwerking en innovatieve contractvormen ligt in handen van de commissie. Een positief oordeel zal een stimulerende werking hebben en een negatieve aanbeveling betekent dat de ontwikkeling jarenlang de ijskast ingaat.
Het landelijke integriteitsbureau wacht eveneens op de aanbevelingen van de commissie voordat het wordt opgetuigd. Daar zijn vooral de uitspraken over een zwarte lijst en screening van belang. Aanbestedende diensten passen hun werkwijze daar weer op aan. Interessant is daarbij de mening van de commissie over het VNG-advies dat pleit voor leuren en openen van alle enveloppen bij aanbestedingen. De diensten zullen zich verder richten op een strikter integriteitsbeleid waarbij zelfs alle schijn van bevoordeling of vriendjespolitiek uit de weg zal worden gegaan.