Onzekerheid troef in 2003

Hoe strak de buikriem het komende jaar moet worden aangehaald, is lastig te zeggen.

Wat gaat president Bush doen? Komt er oorlog tegen Saddam Hussein? Het is de belangrijkste vraag die de financiële wereld in ieder geval in zijn greep houdt.
Een oorlog tegen Irak kost de VS tussen de 60 en 200 miljard dollar. Het drukt allerlei andere activiteiten en investeringen in de VS naar de achtergrond. Bedrijven als HBG, Arcadis, Volker Wessels Stevin en Fugro zullen daar wellicht de gevolgen van voelen.
Een veel belangrijker effect is de opwaartse druk op de olieprijzen. Nu al is de prijs van Noordzee Brent tot boven de 30 dollar per vat gestegen. Een verdere stijging, ook van andere oliesoorten zal slechts de aandeelhouders van Koninklijke Olie verblijden. Voor de algehele economische situatie is het aanzienlijk minder. Elk broos herstel van de economie zal in de kiem worden gesmoord.
In Nederland is er al sprake van steeds naar beneden bijgestelde verwachtingen voor de economische groei. Er is geen enkel signaal dat die voorspelling wel eens positief mee zou kunnen vallen. Weliswaar proberen analisten ons te doen geloven dat de AEX komend jaar omhoog zal gaan, maar dat is, zoals de geschiedenis leert, alles behalve een garantie dat dit ook daadwerkelijk zal gebeuren. Integendeel. Voormalig Labouchère-analist Cees Smit verwacht dat de AEX eind dit jaar op 230 staan, meer dan 100 punten lager dan nu. Vorig jaar was hij de enige analist die de stand eind 2002 goed had.

Tegenvallers
Verder blijft de Duitse economie nog steeds ver achter bij de verwachtingen. De overheidsfinanciën worden gekenmerkt door toenemende tegenvallers, waarvan een deel al is voorspeld. De koopkracht van het gros van de huishoudens zal afnemen. Dat zal ongetwijfeld terugkomen in de cijfers voor het consumentenvertrouwen. En die zullen op hun beurt weer effecten hebben op burgerwerk en de verkoop van woningen.
Het gebrek aan investeringen zal zich vertalen in op zijn best gelijk blijvende omzetten in de b&u-sector. Het gebrek aan overheidsfinanciën zal leiden tot lagere gww-omzetten.
Dit beeld wordt bevestigd door bouwers die blijkens EIB-onderzoek aanzienlijk minder optimistisch zijn geworden. Gevreesd wordt ook voor de winstgevendheid van bedrijven, die zal dalen.
Dit wordt nog eens versterkt door de parlementaire enquête. Wat daarmee zal gebeuren, ligt voorlopig nog in de schoot der goden verborgen. De kabinetscrisis, de verkiezingen en vervolgens een nieuwe formatie zullen de politieke besluitvorming bepaald niet versnellen. De daarmee samenhangende onzekerheid op dit front blijft daardoor nodeloos lang bestaan.
Dit alles, gevoegd bij het algemene economische beeld, leidt onvermijdelijk tot de conclusie dat de broekriem bij een aantal bedrijven fors moet worden aangehaald.